Portugal worstelt met Ronaldo-vraagstuk richting WK-kraker tegen Kroatië

Cristiano Ronaldo blijft ook op 41-jarige leeftijd geschiedenis schrijven. Met zijn twee goals tegen Oezbekistan werd hij de eerste speler ooit die op zes verschillende WK’s wist te scoren. Ook ging hij Eusébio voorbij als Portugals topscorer aller tijden op het WK.

Toch is de discussie rond Ronaldo daarmee niet verdwenen. Integendeel. Juist nu Portugal richting de knock-outfase gaat, wordt de vraag steeds groter of de ploeg van Roberto Martínez beter wordt van Ronaldo in de basis. Want één ding staat vast: als Ronaldo in scoringspositie komt, blijft hij levensgevaarlijk. Maar het probleem zit steeds vaker in alles wat daarvoor moet gebeuren.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Geweldige afmaker, kleiner takenpakket

Ronaldo is nog altijd een uitzonderlijke afmaker. Tegen Oezbekistan liet hij zien dat hij weinig ruimte nodig heeft om beslissend te zijn. In en rond het strafschopgebied blijft zijn timing, traptechniek en doelgerichtheid van topniveau. Maar zijn spel is de laatste jaren steeds smaller geworden. De explosieve versnelling, de dribbels en de lange sprints achter de verdediging zijn grotendeels verdwenen. Ronaldo is nu vooral een spits die moet worden bediend.

Tegen mindere tegenstanders hoeft dat geen groot probleem te zijn. Portugal heeft dan veel balbezit, kan het veld klein houden en Ronaldo vaak in de zestien vinden. Tegen sterkere ploegen wordt het ingewikkelder. Dan wordt het veld groter, liggen er meer meters om te overbruggen en wordt zijn verminderde mobiliteit zichtbaarder.

Portugal verliest druk zonder bal

Vooral tegen Colombia werd duidelijk waar het wringt. Ronaldo probeerde in de pressing wel zijn taak uit te voeren door passinglijnen tussen de centrale verdedigers af te schermen, maar dat werkte niet altijd goed voor de rest van het elftal.

Colombia kon via simpele driehoekjes onder de druk uitspelen. Daardoor kwam er extra werk te liggen bij het Portugese middenveld. Een middenvelder moest tegelijk druk zetten op een verdediger én de speler in de as afdekken. Dat is bijna onmogelijk.

Het gevolg was dat Portugal soms los van elkaar kwam te staan. Ronaldo stond hoog, de rest moest corrigeren, en Colombia kon relatief makkelijk de bal laten gaan. Daardoor leek Portugal op momenten met een man minder te verdedigen.

Ook in de omschakeling knelt het

Hetzelfde probleem komt terug in de omschakeling. Waar een jongere spits direct de diepte in zou sprinten, reageert Ronaldo vaker trager of blijft hij met zijn lichaam verkeerd gepositioneerd. Daardoor kunnen verdedigers teruglopen en hun organisatie herstellen.

Dat is belangrijk, omdat Portugal met spelers als Bruno Fernandes, Pedro Neto, Rafael Leão en Vitinha genoeg kwaliteit heeft om snel toe te slaan na balverovering. Maar als de spits niet mee kan in dat tempo, verdwijnt een deel van het gevaar. Ronaldo kan nog steeds afmaken, maar hij is minder geschikt geworden om aanvallen zelf op snelheid te houden. Daardoor moet Portugal hem niet alleen bedienen, maar ook compenseren.

Het systeem past niet helemaal meer

Daar zit de kern van het probleem. Ronaldo is niet ineens een slechte speler geworden. Hij is nog steeds een fenomeen in de zestien. Alleen vraagt Portugal in het huidige systeem dingen van hem die hij fysiek steeds minder kan leveren. Bij andere sterren wordt het systeem vaak aangepast om hun zwakke punten te verbergen. Brazilië kan bijvoorbeeld spelers zo positioneren dat Vinícius Júnior minder verdedigend werk hoeft te doen, terwijl hij in de omschakeling enorm gevaarlijk blijft. Bij Ronaldo ligt dat anders. Hij levert minder druk zonder bal, maar biedt ook minder explosiviteit in de counter dan vroeger. Daardoor krijgt Portugal niet altijd genoeg terug voor de ruimte die het hem tactisch geeft.

De Ronaldo-circus blijft meespelen

Daar komt bij dat Ronaldo groter is dan bijna iedere speler op dit WK. Zijn status, records en enorme achterban zorgen ervoor dat de discussie nooit alleen sportief is. Na mindere wedstrijden verschuift de aandacht snel naar de vraag of zijn ploeggenoten hem wel genoeg bedienen. Bruno Fernandes, João Neves en Vitinha kregen online al veel kritiek van Ronaldo-fans. Dat laat zien hoe groot zijn invloed nog altijd is.

Roberto Martínez lijkt ondertussen volledig achter hem te staan. De bondscoach zei eerder dat Ronaldo niet vervangen kan worden. Maar precies daar begint de discussie: is Ronaldo nog steeds onmisbaar, of maakt Portugal zichzelf afhankelijk van een speler die niet meer in alle fases van het spel kan leveren?

Knock-outfase wordt de echte test

In de groepsfase kon Ronaldo zijn waarde nog laten zien tegen Oezbekistan. Maar het grotere verhaal ligt in de knock-outfase. Opvallend genoeg scoorde Ronaldo nog nooit in een WK-knock-outwedstrijd. Al zijn WK-goals kwamen tot nu toe in de groepsfase. Tegen Kroatië krijgt hij opnieuw de kans om dat verhaal te veranderen. Portugal heeft nog altijd genoeg kwaliteit om ver te komen, maar de ploeg moet een balans vinden tussen Ronaldo’s afwerking en zijn beperkingen in pressing, loopvermogen en omschakeling.

Ronaldo blijft een speler die uit één kans een doelpunt kan maken. Dat is precies waarom Portugal hem moeilijk kan loslaten. Maar als de wedstrijd vraagt om snelheid, druk en beweging, wordt dezelfde Ronaldo ook een tactisch vraagstuk. Portugal heeft nog steeds een wereldberoemde afmaker in de spits. De vraag is alleen of dat genoeg is om een WK te winnen.

Kane verbloemt een Engelse avond vol waarschuwingen