Nopperts eigen koers tegen Argentinië geeft Oranje-trauma nieuwe laag

De penaltyserie tegen Argentinië was al een van die momenten die Oranje blijft achtervolgen. Qatar, december 2022. Wout Weghorst die Nederland diep in blessuretijd terugbrengt. De hoop die ineens weer volledig terug is. En daarna toch weer dat oude Nederlandse beeld: strafschoppen, spanning, stilte, uitschakeling.

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

Nu krijgt die avond er een nieuwe laag bij.

Uit een reconstructie van NRC, aangehaald door Voetbal International, blijkt dat Andries Noppert zich tijdens de penaltyserie niet hield aan het plan dat Louis van Gaal en keeperstrainer Frans Hoek hadden voorbereid. De doelman van SC Heerenveen koos zonder medeweten van de staf voor zijn eigen aanpak.

Dat maakt de pijn van die kwartfinale anders. Niet per se groter, want een WK-uitschakeling na strafschoppen was al zwaar genoeg. Wel wranger. Oranje had maanden gewerkt aan een plan om juist op dit soort momenten beter voorbereid te zijn. Op het beslissende moment liep dat plan uit elkaar.

Oranje had tegen Argentinië een penaltyplan klaarliggen

Van Gaal en Hoek hadden in de aanloop naar het WK hulp ingeschakeld van de Canadese oud-volleybalcoach Peter Murphy. Het doel was duidelijk: de kans op succes in een strafschoppenserie vergroten. Oranje had al te vaak pijnlijke ervaringen gehad vanaf elf meter.

Noppert paste op papier goed in dat idee. Hij was lang, opvallend rustig en groeide tijdens het toernooi uit tot eerste keeper. Zijn bijnaam, de Tower from De Jouwer, gaf zijn rol iets mythisch. Een keeper die uit het niets op het WK verscheen en misschien wel gemaakt leek voor grote momenten.

Maar tussen theorie en praktijk zat een kloof.

Volgens de reconstructie had Noppert twijfels over de uitgangspunten van het plan. De staf wilde dat hij niet zou gokken, maar zou reageren op wat de penaltynemer deed. Noppert dacht daar anders over. Tegen topspelers, vond hij, kon je niet blijven wachten. Die schieten te hard en te precies. Dan sta je als keeper stil terwijl de bal al in de hoek ligt.

Dat is een herkenbaar keepersdilemma. Wachten of kiezen. Lezen of gokken. Vertrouwen op voorbereiding of op gevoel.

In Qatar koos Noppert uiteindelijk voor dat laatste.

Noppert volgde zijn eigen aanpak in de penaltyserie

Noppert bekeek zelf beelden van de belangrijkste Argentijnse penaltynemers. Ook vroeg hij Justin Bijlow en Remko Pasveer om dat te doen. Samen kwamen de keepers tot een lijstje met voorkeurshoeken, dat op een bidon werd geplakt. Tijdens de penaltyserie kreeg Noppert die bidon van Pasveer aangereikt.

Vanaf de kant zagen Van Gaal en Hoek vervolgens tot hun verbazing dat hun keeper afweek van de afspraken.

Dat beeld blijft hangen. Een staf die dacht dat er een plan lag. Een keeper die op het veld iets anders uitvoert. Een penaltyserie waarin Oranje geen enkele Argentijnse strafschop stopt.

Achteraf klinkt het bijna onwerkelijk. Niet omdat een keeper nooit zijn gevoel mag volgen. Juist penalty’s zijn een gebied waarin instinct een grote rol speelt. Maar omdat het om een WK-kwartfinale ging, tegen Argentinië, na een voorbereiding die juist bedoeld was om toeval en impuls kleiner te maken.

Daar zit de pijn.

Als Noppert vooraf zijn twijfels had uitgesproken, had er misschien nog een gesprek kunnen plaatsvinden. Misschien was het plan aangepast. Misschien had de staf hem overtuigd. Misschien was er alsnog niets veranderd.

Dat blijft giswerk.

Van Gaal reageert hard op Nopperts keuze

Louis van Gaal noemt de gang van zaken “ongelooflijk”. Hij stelt dat er veel aandacht aan de penalty’s was besteed en dat het plan wetenschappelijk was onderbouwd. Dat het vervolgens misging omdat drie keepers hun eigen plan trokken, vindt hij moeilijk te begrijpen.

Voor Van Gaal zit de teleurstelling vooral in de communicatie. Noppert had volgens hem naar hem of Hoek moeten komen met zijn twijfels. Dat gebeurde niet. Van Gaal noemt dat “heel teleurstellend” en “een grote fout”.

Frans Hoek proefde volgens VI wel dat Noppert twijfels had, maar de doelman gaf nooit aan dat hij van het plan wilde afwijken. Precies daar lijkt het te zijn misgelopen. Twijfel was er wel, duidelijkheid niet.

En in topvoetbal is dat gevaarlijk.

Zeker bij een onderdeel als penalty’s, waar het hele idee van voorbereiding draait om vertrouwen. De keeper moet geloven in zijn plan. De staf moet weten wat de keeper gaat doen. De andere spelers moeten erop kunnen rekenen dat iedereen hetzelfde beeld heeft.

In die paar minuten tegen Argentinië bleek dat niet zo te zijn.

De WK-exit tegen Argentinië voelt opnieuw ongemakkelijk

De uitschakeling tegen Argentinië was al beladen. De wedstrijd zelf zat vol spanning, irritatie en emotie. Oranje kwam terug uit een verloren positie, maar verloor alsnog na strafschoppen. Voor veel supporters bleef vooral het gevoel hangen dat Nederland dichtbij was geweest.

Deze reconstructie verandert de uitslag niet. Argentinië ging door en werd later wereldkampioen. Oranje ging naar huis.

Toch verandert het wel iets aan hoe dat moment wordt bekeken.

Noppert was op dat WK een bijzonder verhaal. Hij kwam vanuit Heerenveen, werd eerste keeper en stond ineens tegenover Lionel Messi en Argentinië. Zijn nuchtere uitstraling maakte hem populair. Juist daarom voelt deze nieuwe informatie dubbel. De keeper die als koele penaltytroef werd gezien, bleek op het beslissende moment zelf niet overtuigd van het plan dat voor hem was bedacht.

Dat maakt hem niet automatisch de schuldige aan de uitschakeling. Strafschoppen zijn nooit van één man. Ook Nederlandse nemers misten. En goed genomen penalty’s zijn voor keepers vaak simpelweg niet te houden.

Maar het beeld is wel beschadigd.

Niet door de missers alleen, maar door het idee dat Oranje niet volledig één lijn trok toen het er het meest toe deed.

Oranje’s penaltyverleden blijft maar terugkomen

Nederland en penalty’s blijven een ongemakkelijke combinatie. 1992, 1998, 2000, 2014, 2022: steeds opnieuw duikt dat gevoel op dat Oranje vanaf elf meter iets met zich meedraagt. Van Gaal probeerde daar juist controle op te krijgen. Met specialisten, theorieën, trainingen en een keeper die volgens het plan kon handelen.

Het liep anders.

Dat maakt de reconstructie rond Noppert relevant richting nieuwe toernooien. Niet omdat Oranje nu weer naar Qatar moet blijven kijken, maar omdat elk groot toernooi vroeg of laat bij details uitkomt. Een wissel. Een VAR-moment. Een strafschop. Een keeper die wel of niet wacht.

Voor het huidige Oranje is de les helder, al klinkt die bijna te eenvoudig: een plan werkt alleen als iedereen het draagt.

Op papier kun je alles voorbereiden. In een WK-kwartfinale, met Messi aan de overkant en een stadion vol spanning, blijft er altijd een mens over die moet kiezen. Noppert koos toen voor zichzelf.

Dat maakt de avond tegen Argentinië niet minder dramatisch.

Wel menselijker. En misschien daardoor juist pijnlijker.

Nieuwe WK-regels kunnen de boel flink opschudden