De stille entree van Jorge Mendes legt iets bloot in de Eredivisie

De naam Jorge Mendes viel jarenlang zelden in Nederland. Dat was geen toeval. De Eredivisie gold als opleidingscompetitie, niet als het speelveld van de grootste makelaars ter wereld. Dat beeld kantelt deze winter. Niet met één grote transfer, maar geruisloos. AZ en NEC willen Mendes inzetten om voor Kees Smit en Kodai Sano toptransfers te realiseren. 

AZ en NEC kiezen expliciet voor maximale marktwaarde

Dat AZ en NEC zich wenden tot Mendes, via tussenpersoon Guido Albers, zegt vooral iets over de fase waarin Nederlandse clubs zich bevinden. Beide clubs hebben spelers onder contract, zien hun waarde stijgen en zoeken naar manieren om die waarde te verzilveren. Niet later, maar nu.

De keuze voor Mendes is daarin logisch. Zijn netwerk reikt tot de top van Europa en daarbuiten. Wie hem inschakelt, communiceert impliciet dat het niet gaat om een volgende stap voor de speler, maar om de hoogste prijs. Om de marktwaarde ontwikkeling van Kees Smit bijvoorbeeld verder op te stuwen. Mendes wordt niet ingehuurd om een middenmoter te vinden.

VVCS trekt een principiële grens

Juist daarom grijpt de VVCS hard in. De spelersvakbond spreekt over “handelswaar” en verwijst expliciet naar het Diarra-arrest van oktober 2024. Dat arrest van het Europese Hof zette vraagtekens bij de juridische houdbaarheid van afkoopsommen wanneer deze disproportioneel of onvoorzienbaar zijn.

De toon van de VVCS is ongebruikelijk fel. Niet alleen richting clubs, maar ook richting Albers, die zich volgens de bond presenteert als tussenpersoon van Mendes. De onderliggende boodschap is duidelijk: hier wordt een grens overschreden. 

De Eredivisie schuift richting een ander model

Wat hier botst, zijn twee werkelijkheden. Aan de ene kant clubs die opereren in een financieel kwetsbare markt. Transfers zijn geen bijzaak meer, maar bestaansvoorwaarde. Aan de andere kant een vakbond die ziet dat spelers steeds minder als werknemers worden benaderd, en steeds vaker als activa op de balans.

De rol van de makelaar verschuift

Opvallend is dat Mendes hier niet namens de spelers naar voren treedt, maar via clubmandaten. Dat is cruciaal. De makelaar die traditioneel het spelersbelang vertegenwoordigt, opereert nu in dienst van de club. Albers wijst erop dat dit al jaren gebeurt en noemt de kritiek van de VVCS hypocriet, verwijzend naar de commerciële tak van de bond zelf.

Toch schuurt hier iets. Want wanneer clubs en makelaars gezamenlijk optrekken om maximale afkoopsommen te realiseren, verschuift de machtsbalans. De speler staat formeel centraal, maar raakt in de praktijk gevangen tussen contract, marktwaarde en juridische constructies.

Het Diarra-arrest als sluimerend risico

De waarschuwing van de VVCS is niet vrijblijvend. Mocht dit model doorzetten, dan is het volgens de bond slechts een kwestie van tijd voordat spelers zich tot de burgerlijke rechter wenden. Niet via sportrecht, maar via Europees arbeidsrecht.

Dat zou een breuk betekenen met hoe transfers decennialang zijn geregeld. Afkoopsommen zijn toegestaan, maar niet onbeperkt. En juist daar wringt het bij de inzet van Mendes: zijn toegevoegde waarde zit in het oprekken van grenzen, financieel én onderhandelingsmatig. Zo wees AZ naar verluidt een megabod van 60 miljoen euro op Kees Smit af.

Meer dan een incident

Het is verleidelijk om dit te zien als een ophefje rond twee spelers. Dat zou een misvatting zijn. De stille entree van Jorge Mendes legt bloot dat de Eredivisie zich op een kruispunt bevindt. Clubs willen meedoen in een internationale markt, maar botsen daarbij op juridische en ethische grenzen die steeds scherper worden bewaakt.

De vraag is niet of Mendes blijft. De vraag is hoe Nederlandse clubs omgaan met de gevolgen van zijn aanwezigheid. Want wie dit pad inslaat, kan moeilijk halverwege stoppen.