Paes houdt Ajax overeind, maar krijgt geen status: hoe voelt dat?

Ajax heeft een opmerkelijke manier gevonden om tegelijk ja en nee te zeggen tegen Maarten Paes. Ja: hij mag het seizoen afmaken als eerste keeper, met alles wat daarbij hoort. Nee: volgens het Algemeen Dagblad ziet de club hem niet als vaste nummer één voor volgend jaar. Dat is een boodschap die je in kleedkamers feilloos voelt, ook al wordt hij nooit hardop zo uitgesproken.

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

Paes kwam niet als noodverband binnen, maar als aankoop. Ruim één miljoen euro voor een keeper van FC Dallas, midden in een seizoen waarin Ajax al een huurconstructie had lopen met Vitezslav Jaros. Dat is niet het profiel van iemand die je alleen maar even erbij haalt. Toch lijkt Paes precies in die rol te belanden: belangrijk genoeg om te starten, maar niet belangrijk genoeg om de toekomst aan vast te knopen.

Ajax kiest voor zekerheid, maar stelt tegelijk uit

De blessure van Jaros maakt het verhaal begrijpelijker, maar niet minder wrang. Jaros werd gehuurd van Liverpool en liep een zware knieblessure op, waardoor hij niet meer in actie komt. Dan heb je in de praktijk twee opties: vertrouwen op de keeper die je hebt gehaald, of alvast doorselecteren en een nieuwe eerste doelman binnenhalen. Ajax lijkt nu de tweede route te kiezen.

Dat zegt iets over de manier waarop de club naar keepers kijkt. Bij Ajax is de keeper zelden alleen een keeper. Het is ook een verlengstuk van hoe je wil spelen: hoog staan, opbouwen, omgaan met druk. Als de technische leiding twijfelt of Paes daarin de ideale schakel is, dan kan één degelijke reeks wedstrijden al snel “voldoende” blijven in plaats van “overtuigend”.

En dat is precies het lastige aan deze fase. Een keeper kan wekenlang zijn werk doen zonder dat het een verhaal wordt. Totdat de club zélf laat doorschemeren dat het geen eindstation is.

Wat doet het met een keeper als je hem tijdelijk eerste keus maakt?

In de buitenwereld klinkt het als een simpele hiërarchie: nu speelt Paes, straks komt er een ander. In de groep is het ingewikkelder. De keeperpositie is een positie waarin status alles is. Niet omdat keepers per se ego’s zijn, maar omdat elke twijfel zich vertaalt naar gedrag: in coaching, in keuzes met de bal, in hoe verdedigers naar je luisteren.

Als jij voelt dat de club je gebruikt als overbrugging, ontstaat er een soort dubbel werk. Je moet presteren om punten te pakken, maar je presteert óók om je toekomst te bewijzen. Alleen: je bewijst het aan mensen die mogelijk al hebben besloten dat ze een ander type zoeken. Dat maakt van elke fout een bevestiging, en van elke redding een momentopname.

Paes kan daar professioneel mee omgaan, maar het is naïef om te doen alsof het niks doet. Het is een mensending. En in topvoetbal is dat vaak precies het verschil tussen stabiel en wankel.

Cruijff en het signaal: Paes is goed genoeg voor nu, niet voor straks

Dat Jordi Cruijff opnieuw wil ingrijpen onder de lat, is ook een signaal naar de selectie. Het betekent: we gaan weer bouwen, maar wel met een andere basis. Voor Paes betekent het: jouw waarde wordt erkend, maar je wordt niet gezien als het fundament.

Daar zit een bredere Ajax-vraag achter. Hoe lang kun je blijven schuiven met de keeperpositie zonder dat het een patroon wordt? Een ploeg kan leven met wisselingen op de flanken of op tien. Een keeperwissel voelt anders. Het is letterlijk de laatste man, de plek waar fouten in één seconde zichtbaar zijn.

Als Ajax nu alweer een nieuwe eerste doelman zoekt, dan wordt Paes onbedoeld het bewijs dat de club nog steeds niet tevreden is met wat er al in huis is. Niet per se omdat Paes tekortschiet, maar omdat de lat anders ligt dan “redelijk goed”.

De mogelijke uitkomst: competitie onder de lat of snelle beslissing

De komst van een nieuwe nummer één hoeft niet automatisch te betekenen dat Paes vertrekt. Het kan ook betekenen dat Ajax concurrentie wil creëren. Alleen: in de praktijk is dat vaak een nette formulering voor een duidelijke rangorde. Een nieuwe eerste keeper komt zelden om te rouleren.

Voor Paes zijn er dan grofweg twee scenario’s. Of hij accepteert de strijd en wordt de uitdager, met de kans dat hij zichzelf er alsnog in speelt. Of hij kiest voor een situatie waarin hij wél het vertrouwen krijgt dat bij zijn status past, ergens anders. Zeker als hij dit seizoen laat zien dat hij betrouwbaar is, wordt dat tweede scenario realistischer.

En dan komt het bedrag weer terug. Ajax gaf geld uit aan Paes. Niet om hem na een paar maanden in een bijrol te duwen, zou je denken. Maar voetbalclubs denken soms minder lineair dan supporters hopen. Een aankoop kan ook een kansberekening zijn: liever een keeper in huis die meteen kan starten, dan afhankelijk zijn van een blessuregevoelige of tijdelijke oplossing.

En dan is er nog de jeugd: ook daar schuift alles mee

Volgens het AD komen Joeri Heerkens en Paul Reverson in beeld voor een verhuur. Dat is het logische gevolg van een nieuwe eerste keeper: er ontstaat een prop, en iemand moet ruimte maken. Heerkens is eerste keeper bij Jong Ajax, Reverson is stand-in. Als Ajax bovenin opnieuw een blokkade zet, dan wordt de route voor keepers uit eigen opleiding smaller.

Dat raakt ook aan de vraag hoe Ajax zijn eigen talenten wil behandelen. Niet elke positie leent zich even goed voor doorstroming, maar keepers hebben vooral minuten nodig. Als je die structureel extern haalt, moet je elders een plan hebben voor de jongens eronder. Verhuur is dan geen luxe, maar noodzaak.

Een losse observatie: bij keepers voelt even stallen altijd heftiger dan bij veldspelers. Een keeper die een jaar ergens anders zit, is een keeper die een jaar niet in jouw dagelijks systeem traint.

Het ongemak blijft: hoe beoordeel je Paes eerlijk?

Het meest ongemakkelijke aan dit hele verhaal is dat Paes misschien precies doet wat je van hem vraagt. Hij houdt het doel bij elkaar, maakt het seizoen af, brengt rust. Alleen: als Ajax hem nu al niet als nummer één voor volgend seizoen ziet, dan wordt elk optreden door een andere bril bekeken.

Dan gaat het niet meer om de vraag 'hoe goed is Paes?', maar om 'is Paes wat Ajax straks wil zijn?' Dat is een andere discussie. En daarin kan een keeper prima functioneren, zonder ooit de titel ‘vaste eerste’ te krijgen.

Of Ajax daarmee zichzelf helpt, hangt af van wie er straks komt. Als het wéér een keuze is die over zes maanden opnieuw op losse schroeven staat, krijg je hetzelfde verhaal met een andere naam. En dan was Paes niet het probleem, maar vooral een tussenstation dat nooit echt een bestemming werd.

Ondertussen wordt er gespeculeerd of Thijmen Blokzijl klaar is voor een stap naar Ajax.