Balogun-rood voedt WK-discussie over Messi en willekeur

Folarin Balogun kreeg rood, Lionel Messi eerder niet. Daar begon de discussie eigenlijk al. De Verenigde Staten wonnen hun knock-outduel met Bosnië-Herzegovina met 2-0 en plaatsten zich voor de achtste finale van het WK, maar na afloop ging het niet alleen over de volgende ronde. Het ging vooral over de rode kaart van Balogun. De spits werd na ingrijpen van de VAR van het veld gestuurd vanwege een vermeende overtreding op Tarik Muharemovic.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

Op zichzelf was dat al voer voor discussie. Maar doordat een vergelijkbaar moment van Messi eerder dit toernooi onbestraft bleef, kreeg de beslissing meteen een grotere lading.

Waarom Balogun wel en Messi niet?

Dat is de vraag die blijft hangen.

Balogun ziet rood en mist nu België

Voor de Verenigde Staten is de rode kaart niet alleen een principiële kwestie. De gevolgen zijn ook sportief groot. Balogun mist door zijn schorsing minimaal de achtste finale tegen België. Dat komt de Amerikanen slecht uit, want de spits was dit WK juist in vorm.

Balogun was goed voor drie doelpunten in drie WK-duels. Daarmee was hij niet zomaar een basisspeler, maar een van de belangrijkste aanvallende wapens van de ploeg van Mauricio Pochettino.

De VS is dus door, maar raakt tegelijk een sleutelspeler kwijt.

Dat maakt de nasleep extra zuur. Zeker omdat het incident zelf niet door iedereen als duidelijke rode kaart werd gezien. Bij ESPN vond oud-international Jermaine Jones dat Balogun geen rood verdiende. Hij wees erop dat de spits volgens hem niet eens keek en stelde direct de vergelijking met Messi.

Die vergelijking maakt alles explosiever.

Messi-moment blijft aan Balogun-rood kleven

Het probleem voor de arbitrage is dat supporters en analisten beslissingen niet los van elkaar bekijken. Zeker op een WK niet. Alles wordt onthouden, teruggehaald en naast elkaar gelegd.

Bij Balogun gebeurde dat meteen.

Messi kwam in het openingsduel van Argentinië met Algerije weg zonder kaart bij een soortgelijk incident. Balogun kreeg tegen Bosnië-Herzegovina wel rood, na tussenkomst van de VAR. Dan ontstaat vanzelf het gevoel dat er met twee maten wordt gemeten.

Of dat ook echt zo is, valt moeilijk hard te maken op basis van twee losse momenten. Elke situatie heeft details: snelheid, positie van de voet, kracht, contactpunt, intentie, zicht van de scheidsrechter. Dat zijn allemaal factoren die kunnen meespelen.

Maar voetbal leeft niet alleen van juridische uitleg.

Het leeft ook van gevoel. En het gevoel bij veel kijkers is simpel: als Balogun rood krijgt, waarom Messi dan niet?

De VAR moet twijfel wegnemen, maar voedt die soms juist

De VAR is ooit ingevoerd om grote fouten te herstellen. Op papier klinkt dat helder. In de praktijk is het vaak rommeliger. Zeker bij rode kaarten, waar slowmotionbeelden een duel zwaarder kunnen laten lijken dan het op volle snelheid voelde.

Dat speelde ook bij Balogun.

BBC-analist Sue Smith vond de rode kaart zwaar bestraft. Zij gaf aan dat het moment in stilstaand beeld erger leek dan in real time. Volgens haar probeerde Balogun vooral zijn lichaam tussen de bal en de tegenstander te zetten en kwam zijn voet ongelukkig terecht.

Daar zit precies de kern van veel VAR-discussies.

Een stilstaand beeld kan duidelijkheid geven, maar ook vertekenen. Een voet op een enkel ziet er in freeze-frame al snel ernstig uit. De vraag is dan of de VAR het voetbalmoment beter beoordeelt, of dat de technologie vooral zoekt naar het zwaarst mogelijke plaatje.

Bij Balogun voelde het voor veel critici als dat laatste.

Pochettino verdedigt Balogun na rode kaart

Ook Mauricio Pochettino was na afloop niet te spreken over de rode kaart. De bondscoach van de Verenigde Staten wees vooral op de intentie van zijn spits. Volgens hem was het nooit Baloguns bedoeling om zijn tegenstander te raken.

Dat argument komt vaak terug bij dit soort momenten.

Tegelijk is intentie in het moderne voetbal niet altijd doorslaggevend. Een speler kan zonder kwade bedoeling alsnog gevaarlijk inkomen. Scheidsrechters kijken niet alleen naar wat iemand wil doen, maar ook naar wat er uiteindelijk gebeurt.

Toch maakt intentie wel uit voor de beleving.

Als een speler een bewuste trap uitdeelt, is rood makkelijker te accepteren. Als een speler in een duel ongelukkig terechtkomt, voelt dezelfde straf al snel zwaar. Zeker als de VAR lang meekijkt en uiteindelijk alsnog naar rood gaat.

Pochettino probeerde zijn speler te beschermen, maar ook een punt te maken over de manier waarop voetbalmomenten worden beoordeeld.

Sterrenspelers maken arbitrage extra gevoelig

De naam Messi maakt deze discussie groter dan Balogun alleen. Bij grote sterren bestaat al snel het gevoel dat scheidsrechters anders met hen omgaan. Voorzichtiger. Terughoudender. Misschien zelfs onbewust.

Dat is lastig te bewijzen, maar het sentiment is niet nieuw.

Messi is op dit WK niet zomaar een speler. Hij is een wereldster, een toernooigezicht en iemand bij wie elk moment wordt uitvergroot. Als hij wegkomt met een incident dat later naast Balogun wordt gelegd, ontstaat er vanzelf argwaan.

Daar hoeft geen complot achter te zitten.

Een scheidsrechter kan onder invloed staan van reputatie zonder dat bewust te doen. De VAR zou dat juist moeten corrigeren. Die kijkt op afstand, heeft herhalingen en hoeft minder mee te gaan in het stadionmoment. Maar als ook de VAR niet ingrijpt bij de ene speler en wel bij de andere, wordt de twijfel alleen maar groter.

Dan gaat het niet meer alleen over regels. Dan gaat het over vertrouwen.

WK-arbitrage krijgt opnieuw een lastig verhaal

Het WK kende al meerdere discussies rond de arbitrage. Strafschoppen, ingrepen van de VAR, kaarten en momenten waarin de grens tussen zwaar en overdreven zwaar dun bleek. De rode kaart van Balogun past in dat rijtje.

Voor de FIFA is dat ongemakkelijk.

Niet omdat elke beslissing fout hoeft te zijn, maar omdat de uitleg vaak achterblijft bij de emotie. Supporters zien twee vergelijkbare momenten en willen begrijpen waarom de ene speler rood krijgt en de andere niets. Als dat antwoord niet overtuigt, groeit het idee van willekeur.

Dat is gevaarlijk voor een toernooi.

Voetbal kan veel discussie verdragen. Sterker nog, het leeft ervan. Maar er is een verschil tussen discussie over interpretatie en het gevoel dat dezelfde regels niet voor iedereen hetzelfde gelden.

Balogun tegen Bosnië-Herzegovina en Messi tegen Algerije worden nu samen onderdeel van dat gesprek.

Balogun betaalt de prijs richting België

Voor de Verenigde Staten is de discussie ondertussen praktisch. Balogun is geschorst en mist het duel met België. Pochettino moet dus een oplossing vinden voor een probleem dat hij liever niet had gehad.

Dat maakt de rode kaart nog pijnlijker.

De VS won van Bosnië-Herzegovina, maar gaat de volgende ronde in met een gemis. België kan zich voorbereiden op een Amerikaanse ploeg zonder de spits die tot nu toe zo belangrijk was. Daarmee werkt één VAR-beslissing direct door in het vervolg van het WK.

En precies daarom blijft dit moment hangen.

Het gaat niet alleen om Balogun. Niet alleen om Messi. Niet alleen om één tackle of één scheidsrechter. Het gaat om de vraag of spelers, coaches en supporters nog begrijpen waarom vergelijkbare momenten anders worden behandeld.

Zolang dat antwoord ontbreekt, blijft de discussie bestaan.

Balogun is zijn plek tegen België kwijt. Messi bleef eerder staan. Voor veel kijkers is dat verschil moeilijk uit te leggen.

VAR-drama voor Senegal