Pastoor wil terug bij AZ: past hij bij de club die AZ nu wil zijn?

AZ heeft een trainersvacature, een interim op de bank en een beslissing die niet alleen over “de volgende man” gaat. In Alkmaar draait het altijd om twee beloftes tegelijk: jeugd laten groeien en ondertussen meedoen om Europees voetbal. 

Alex Pastoor heeft nu hardop gezegd dat hij ervoor openstaat. “Het is wel mijn club,” zei hij bij Ziggo Sport, met één duidelijke bijzin: er moet nog iets worden uitgepraat. Dat ene zinnetje vertelt eigenlijk alles. Pastoor is beschikbaar, ervaren en uitgesproken. AZ is ambitieus, maar ook gevoelig voor stabiliteit. En tussen die twee hangt 2014 nog steeds in de lucht.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Waarom AZ na het vertrek van Martens een ander type zoekt

Sinds het vertrek van Maarten Martens ligt de ploeg tijdelijk bij Leeroy Echteld. Dat geeft rust op het veld, maar het lost de vraag erachter niet op: wat voor trainer wil AZ hebben? In Alkmaar is de lat simpel. Je moet hoog eindigen, liefst Europees spelen, én de route openhouden voor talenten uit Wijdewormer.

Dat maakt de keuze lastiger dan bij clubs die puur op resultaat draaien. AZ heeft geen zin in een trainer die alleen maar de boel dichtspijkert, maar ook niet in een idealist die elke week hetzelfde probeert terwijl de punten weglekken. Het is die spagaat waar de naam Pastoor ineens weer relevant wordt.

Pastoor bij AZ: het verleden is geen voetnoot

Pastoor stond in 2014 al kort voor de groep in Alkmaar. Dat eindigde turbulent, met verwijten over gelekte informatie rond de situatie destijds, plus gedoe over contractduur. Pastoor noemde die periode later een zwarte bladzijde. Nu zegt hij zelf dat hij alleen “ja” kan zeggen als er ruimte is om zaken uit te praten.

Dat is geen drama-zoekerij van hem, maar ook geen detail. AZ is een club die allergisch is voor ruis. Als Pastoor terugkeert, moet het schoon zijn. Anders heb je meteen gedoe bij de eerste dip, en die dip komt in de Eredivisie altijd.

Wat Pastoor wél meebrengt: structuur, lef en een plan zonder romantiek

De reden dat Pastoor in de markt blijft, is dat hij teams kan organiseren. Bij Sparta en Almere zag je hetzelfde patroon: hij kijkt eerst naar wat hij heeft, kiest daarna een manier van spelen die punten oplevert, en maakt daar een systeem van. Niet elke week opnieuw uitvinden, maar herhalen tot het klopt.

Zijn periode bij Almere City is daar een mooi voorbeeld van. Dat elftal speelde directer dan je in Nederland gewend bent: sneller vooruit, vaker de lange bal, meer nadruk op tweede ballen en drukmomenten. Niet verfijnd, wel herkenbaar. En: het leverde handhaving op, uiteindelijk een nette dertiende plek. Dat is Pastoor in het kort. Hij heeft liever een plan dat werkt dan een verhaal dat mooi klinkt. AZ kan dat gebruiken. Zeker na Europese avonden waarin het soms schuurt: leuk voetbal is fijn, maar de club wil ook volwassen worden in lastige wedstrijden.

Pastoor versus AZ-identiteit: waar het kan botsen

Toch is het geen vanzelfsprekende match. AZ wil niet alleen winnen, AZ wil ook bouwen. Dat betekent minuten voor talent, keuzes in de opstelling die op korte termijn pijn kunnen doen, en een speelstijl die spelers klaarstoomt voor de volgende stap.

De vraag is of Pastoor dat op dezelfde manier benadert. Hij is niet anti-jeugd, integendeel, maar hij is wel resultaatgedreven en praktisch. Als hij een elftal in elkaar zet, kiest hij vaak voor voorspelbaarheid en discipline. Dat kan talent helpen, omdat het duidelijk is wat er gevraagd wordt. Het kan ook talent remmen, omdat experiment minder ruimte krijgt. Dat spanningsveld is in Alkmaar groter dan bij Sparta of Almere. AZ is subtop met topambities. Je moet presteren én verkopen, en dat lukt alleen als je jeugdspelers ook echt op het podium krijgt.

De timing: eerst een technisch directeur, dan pas de echte keuze

In de wandelgangen gaat ook rond dat AZ eerst een nieuwe technisch directeur wil aanstellen. Dat klinkt logisch. De trainerkeuze hangt samen met het grotere plan: welke profielen haal je, wie stroomt door, hoe wil je spelen tegen PSV, Feyenoord en Ajax?

Pastoor is daarin interessant omdat hij niet bang is voor harde besluiten. Maar hij is ook iemand met een duidelijke eigen visie. Dat vraagt om afstemming. Als AZ iemand boven hem zet die vooral “de clubstijl” wil bewaken, kan dat frictie geven. En als Pastoor volledige ruimte eist, moet AZ zich afvragen of dat past bij hun manier van werken.

Waarom deze keuze meer zegt over AZ dan over Pastoor

Pastoor wil terug het veld op, dat is duidelijk. AZ zoekt een trainer die én ontwikkelt én wint, dat is al jaren duidelijk. De echte vraag is of AZ nu kiest voor een coach die alles wat er ligt pragmatisch kan gebruiken, of voor een trainer die vooral past bij het lange opleidingsverhaal. Pastoor is geen veilige keuze en ook geen wilde gok. Hij is een duidelijke keuze. Dat is misschien wel precies waarom zijn naam blijft hangen. En toch: zonder echt gesprek over 2014 gaat dit niet vliegen. Wellicht maken de Alkmaarders dan meer kans bij Anthony Correia.