Niet Harry Styles, maar Ajax zelf is de echte hoofdpersoon van deze vernedering

Harry Styles is het makkelijke mikpunt. Een wereldster die tien avonden de Johan Cruijff ArenA bezet houdt, terwijl Ajax uitgerekend in dezelfde periode play-offs voor Europees voetbal moet spelen. Het beeld is te goed om te laten liggen: Ajax uit zijn eigen stadion gejaagd door een popzanger. Alleen zit de echte pijn ergens anders. Niet bij Harry Styles. Gewoon bij Ajax zelf.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Want concerten vallen niet uit de lucht. Die data waren bekend. De mogelijkheid dat Ajax in de play-offs zou belanden, was ook al veel langer geen sciencefiction meer. En toch liep het uit op dit: uitwijken naar Volendam, minder publiek, minder recette, minder uitstraling en een club die nu moet doen alsof pech de hoofdrol speelt. Terwijl dit vooral een verhaal van onderschatting is.

Harry Styles is decor, Ajax is de oorzaak

Daar begint het mee. Het is verleidelijk om te doen alsof Ajax slachtoffer is van een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Alsof de club toevallig in een absurde situatie terechtkwam. Maar zo werkt het niet. Ajax is vijfde geworden. Ajax moet play-offs spelen. Ajax wist al dat die play-offs in deze periode zouden vallen. En Ajax wist ook dat de ArenA verhuurd was. Dan kun je achteraf wel wijzen naar de concertagenda, maar dat is te makkelijk. De echte vraag is waarom binnen de club blijkbaar zo lang is gedacht dat dit scenario zich toch niet echt zou voordoen.

De details maken het eigenlijk nog erger

Juist de kleine dingen maken het zo ontluisterend. Steven Berghuis die volgens Hans Nijland zijn vakantie al geboekt zou hebben. De directie die het stadion gewoon verhuurde terwijl een play-offscenario al maanden boven de markt hing. Het idee dat een uitwijk naar Volendam dan maar een praktische oplossing is, terwijl je in werkelijkheid gewoon een stuk van je thuisvoordeel en een hoop prestige inlevert.

Dat zijn geen losse incidenten meer. Dat zijn signalen van een club die het slechtste scenario wel kende, maar niet serieus genoeg nam. En precies daarom voelt deze hele affaire niet als ongeluk, maar als zelfveroorzaakte gêne.

De rekening is sportief, financieel en symbolisch

Ajax betaalt nu op meerdere fronten tegelijk. Sportief is het al een afgang dat een club met deze begroting en deze status überhaupt in de play-offs om Conference League-voetbal zit. Maar daarna begint de tweede rekening pas.

Het duel wordt niet in een stadion van ruim vijftigduizend man gespeeld, maar in Volendam. Dat betekent minder supporters, minder sfeer, minder druk op de tegenstander en ook minder inkomsten. Volgens Hans Nijland loopt FC Groningen alleen al fors recette mis. Ook dat zegt alles: zelfs de tegenstander voelt de schade van Ajax’ planning.

En dan is er nog het symbolische deel. De buitenlandse media duiken erop, de spot ligt voor het oprapen en Ajax oogt opnieuw als een club die niet meer helemaal grip heeft op zijn eigen werkelijkheid. Dat laatste is misschien nog wel het pijnlijkst.

Het zegt vooral iets over het huidige Ajax

Want deze kwestie gaat uiteindelijk niet over een popconcert. Ze gaat over een zelfbeeld dat niet meer klopt met de stand van zaken. Ajax leeft nog te vaak alsof topdrie, Europa en een volle ArenA vanzelfsprekendheden zijn. Terwijl dit seizoen al maanden schreeuwde dat die zekerheden waren verdwenen.

Juist daarom voelt de uitwijk naar Volendam zo veelzeggend. Niet omdat het praktisch lastig is, maar omdat het laat zien hoe ver Ajax als club van zijn eigen maatgevoel is afgedreven. Grote clubs kunnen slechte seizoenen hebben. Maar echt grote clubs zijn tenminste voorbereid op hun slechte seizoenen.

Daar wringt het bij Ajax nu juist. De club speelde niet alleen onder zijn niveau, maar leek ook organisatorisch niet helemaal te hebben doorgerekend wat er zou gebeuren als dat niveau niet op tijd werd gehaald.

Dit is dus geen Harry Styles-verhaal

Dat is de kern. Harry Styles is een goed plaatje, een leuke kop en een makkelijke grap. Maar hij is niet de reden dat Ajax in Volendam moet spelen. Ajax is de reden dat Ajax in Volendam moet spelen. De club werd vijfde. De club onderschatte de gevolgen daarvan. En de club moet nu in een veel kleiner stadion proberen te redden wat er van dit seizoen nog te redden valt.