AZ koos tegen Sjachtar al zichtbaar voor de bekerfinale

Soms verraadt een Europese avond vooral wat een club eigenlijk al besloten heeft. Dat gevoel hing donderdag nadrukkelijk boven het duel van AZ met Sjachtar Donetsk. Op papier was er nog een kwartfinale van de Conference League te spelen. In de praktijk leek bijna alles in Alkmaar al te wijzen naar zondag, naar De Kuip, naar de bekerfinale tegen NEC.

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

Dat hoeft op zichzelf niet laf of klein gedacht te zijn. Het is eerder een harde keuze in een fase van het seizoen waarin je niet alles tegelijk meer volledig kunt najagen. AZ kwam terug uit Polen met een 3-0 nederlaag en wist dus dat het voor eigen publiek iets uitzonderlijks nodig had om door te gaan. Tegelijk wacht over een paar dagen de kans op een prijs. Dan wordt elk besluit zwaarder. Welke spelers laat je starten, welke spelers spaar je, hoeveel geloof heb je nog in die ene route en hoeveel in die andere?

De antwoorden waren donderdag vrij zichtbaar.

De opstelling van AZ tegen Sjachtar vertelde het verhaal al vroeg

Trainer Leeroy Echteld liet meerdere vaste namen buiten zijn basiself. Sven Mijnans, Kees Smit en Troy Parrott begonnen op de bank. Wouter Goes zat zelfs helemaal niet bij de selectie. Dat zijn geen kleine ingrepen voor een Europese kwartfinale. Daarmee gaf AZ al voor de aftrap af hoe de weging intern ongeveer zal zijn geweest.

Natuurlijk kun je dat ook anders lezen. Als risicobeheersing. Als verstandig omgaan met een overvolle week. Als erkennen dat een 3-0 achterstand tegen een ploeg als Sjachtar niet zomaar wordt weggepoetst. Dat is allemaal waar. Alleen verandert het niets aan de indruk dat AZ deze avond benaderde met zondag nadrukkelijk in het achterhoofd.

Dat werd nog versterkt door de sfeer rond het stadion. Er zaten ongeveer 13.000 toeschouwers op de tribunes, duidelijk minder dan bij een avond waarop heel Alkmaar nog heilig in een comeback gelooft. Het was geen lege bak, maar ook geen kolkende Europese noodtoestand. Dat verschil voel je.

En spelers voelen dat meestal ook.

Het wonder van Alkmaar leefde nauwelijks meer in ploeg en publiek

Soms kun je nog vóór de eerste echte kans merken hoe een wedstrijd wordt beleefd. Dat gold hier ook. AZ begon niet als een ploeg die er blind in vloog, de achterstand negeerde en koste wat kost de chaos wilde opzoeken. Het was eerder een avond van doseren, controleren, overeind blijven en hopen dat het misschien nog ergens open zou vallen.

Dat is niet hetzelfde als opgeven. Maar het is wel iets anders dan echt geloven in een wonder.

Ook op de tribune leek dat besef aanwezig. De komende bekerfinale hing als een tweede wedstrijd door deze wedstrijd heen. Niet als officiële context, maar wel als emotionele werkelijkheid. Supporters weten ook hoe een seizoen werkt. Een Europese comeback vanaf 3-0 is prachtig als hij lukt, maar een prijs pakken in De Kuip is tastbaarder, dichterbij en misschien ook groter voor hoe dit seizoen uiteindelijk wordt herinnerd.

Daardoor voelde deze avond al snel als een soort tussenruimte. Nog wel belangrijk, maar niet meer helemaal het hoofdverhaal.

AZ kwam tegen Sjachtar voetballend tekort voor een echte stormloop

Daar hielp het spelbeeld ook niet bij. AZ maakte er geen echte comebackwedstrijd van. De eerste helft was rommelig, fel, vol duels en gele kaarten, maar arm aan vloeiende fases. Ibrahim Sadiq kreeg nog een kans met een kopbal, verder bleef het te dun om Sjachtar echt aan het twijfelen te brengen.

Dat is een belangrijk punt. Je kunt wel praten over keuzes, prioriteiten en zondag, maar AZ liet ook gewoon te weinig zien om het frame van een gemiste stunt echt geloofwaardig te maken. Sjachtar oogde comfortabeler in de wedstrijd en voetbalde makkelijker door de ruimtes heen. De ploeg uit Oekraïne hoefde niet te forceren en deed dat ook niet.

Toen Alisson na ruim een uur de 0-1 binnenschoot, lag de avond in feite stil. Vanaf dat moment was het tweeluik gespeeld. AZ reageerde nog aardig met goals van Isak Jensen en Matej Sin, en voor het publiek was dat prettig genoeg om iets mee naar huis te nemen. Alleen veranderde het de kern niet meer.

Dit was geen avond waarop een ploeg op een haar na een wonder miste.

Het was een avond waarop een club langzaam de knop al had omgezet.

De bekerfinale tegen NEC geeft AZ’s keuze pas echt zijn betekenis

Daarmee wordt deze wedstrijd vooral interessant in relatie tot zondag. Want de keuze om spelers te sparen en energie anders te verdelen is pas echt te beoordelen als de bekerfinale is gespeeld. Wint AZ van NEC, dan oogt deze Europese avond achteraf bijna logisch. Pijnlijk misschien, maar logisch. Dan heeft de club een lastige afweging gemaakt en gekozen voor de route met de grootste directe beloning.

Verliest AZ zondag, dan verandert de toon vanzelf. Dan wordt deze 2-2 tegen Sjachtar niet alleen een uitschakeling, maar mogelijk ook het moment waarop de club te vroeg accepteerde dat Europa voorbij was. Zo hard werkt voetbal vaak. Dezelfde keuze kan binnen drie dagen verstandig of verkeerd aanvoelen, afhankelijk van de uitkomst.

Dat maakt deze wedstrijd minder afgerond dan hij op het eerste gezicht lijkt. De uitschakeling staat vast, maar de betekenis ervan nog niet helemaal.

Die wordt in De Kuip geschreven.

De AZ-supporters zongen het antwoord eigenlijk al zelf

Misschien zat de meest veelzeggende scène wel in de slotfase. Na de 2-2 van Luca Meirelles zakte het stadion niet in elkaar van teleurstelling. Er werd juist doorgezongen. “Wij gaan met z’n allen naar De Kuip” klonk nog lang door het AFAS Stadion. Dat was geen vluchtgedrag, eerder een collectief besluit om de avond meteen in een ander kader te zetten.

Dat zegt veel. Niet alleen over de supporters, maar ook over de stemming rond de club. De Europese route voelde al niet meer als de plek waar dit seizoen beslist moest worden. De blik was verschoven. Naar zondag. Naar de kans op een prijs. Naar een dag die voor veel mensen al weken in het hoofd zit.

In dat opzicht was de wedstrijd tegen Sjachtar bijna een overgangsritueel. Nog één keer Europa, nog één keer een late avond in Alkmaar, maar zonder de volle overtuiging dat daar nog het echte antwoord lag.

Dat antwoord moet nu elders komen.

AZ zette tegen Sjachtar alles al in het teken van wat nog volgt

Daarmee wordt deze uitschakeling ook iets minder klassiek. Natuurlijk, AZ ligt eruit. Natuurlijk, een kwartfinale in Europa is geen podium dat je zomaar weggooit. Alleen straalde deze avond te veel uit om hem puur als gemiste kans te lezen. Alles wees erop dat de club de risico’s had gewogen en bewust een deel van de focus had verschoven.

Dat kan verstandig zijn. Dat kan ook gevaarlijk blijken. Het enige eerlijke antwoord komt pas na zondag.

Tot die tijd blijft vooral hangen dat AZ tegen Sjachtar niet meer volledig leefde in de Europese opdracht van dat moment. De opstelling zei het. De intensiteit zei het. Het stadion zei het ook. En soms is dat de eerlijkste samenvatting van een voetbalavond: dat een ploeg nog wel speelt in het heden, maar mentaal al deels onderweg is naar iets anders.

Bij AZ was dat donderdag moeilijk te missen.

Meerdink weet al dat hij op de bank moet plaatsnemen