Eredivisie-directeuren willen nieuwe regel na Ajax-scenario

Ajax dreigt in de play-offs om Europees voetbal een thuiswedstrijd te spelen die niet echt als een thuiswedstrijd voelt. Door concerten van Harry Styles is de Johan Cruijff Arena mogelijk niet beschikbaar, waardoor het Kras Stadion van FC Volendam als alternatief decor in beeld is. Volgens de reglementen kan dat. Volgens enkele Eredivisie-directeuren wringt het behoorlijk.

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

Frank van Mosselveld van FC Groningen en Jan Willem van Dop van Go Ahead Eagles vinden dat de discussie breder moet worden getrokken. Hun punt is helder: als een club in de beslissende fase van het seizoen het eigen stadion niet beschikbaar heeft, zou het thuisrecht misschien naar de tegenstander moeten gaan.

Dat raakt direct aan Ajax, maar het gaat eigenlijk over meer dan Ajax alleen. Het gaat over de vraag wat een thuiswedstrijd in de play-offs precies waard is, wie daar voordeel uit haalt en of de regels nog passen bij de sportieve belangen die op tafel liggen.

Ajax kan in play-offs uitwijken naar Volendam

Met nog drie duels te spelen staat Ajax vierde in de Eredivisie. Als de Amsterdammers nog één plek zakken, wacht deelname aan de play-offs om Europees voetbal. In dat scenario zou FC Groningen als nummer negen op dit moment de virtuele tegenstander zijn.

Normaal gesproken heeft de hoger geklasseerde club thuisvoordeel. Voor Ajax betekent dat een wedstrijd in de Johan Cruijff Arena, met de bekende omgeving, de grote capaciteit en de steun van tienduizenden supporters. Alleen is die Arena rond de mogelijke play-offdata niet beschikbaar vanwege de concerten van Harry Styles.

Daarom ligt uitwijken naar Volendam op tafel. Het Kras Stadion biedt Ajax een alternatief, waardoor de club volgens de regels aan de verplichting voldoet om een stadion beschikbaar te hebben. Formeel is het probleem daarmee opgelost.

Alleen voelt dat voor andere clubs niet zo simpel.

Van Mosselveld zet vraagtekens bij Ajax-thuisrecht

Van Mosselveld noemde het in de podcast De Bestuurskamer “heel bijzonder” dat Ajax mogelijk in Volendam zou spelen. Daarbij wees hij direct op de verschillen tussen de Johan Cruijff Arena en het Kras Stadion.

In de Arena kunnen ruim 50.000 mensen naar binnen. In Volendam gaat het om een veel kleiner stadion. Dat heeft gevolgen voor de sfeer, voor de recettes en voor het aantal uitsupporters. Van Mosselveld benadrukte dat de inkomsten in de play-offs fifty-fifty worden gedeeld en vroeg zich hardop af hoe daarmee wordt omgegaan als de capaciteit zo sterk verschilt.

Ook het bezoekersvak speelt mee. In de Arena kunnen volgens Van Mosselveld zo’n elfhonderd uitsupporters mee, terwijl dat aantal in Volendam rond de vierhonderd ligt. Voor een mogelijke tegenstander als FC Groningen is dat geen detail.

Play-offs draaien om sportief voordeel, maar ook om beleving. En beleving begint vaak op de tribune.

Van Dop wil harde regel voor Eredivisie-clubs

Van Dop ging in dezelfde podcast nog een stap verder. De directeur van Go Ahead Eagles vindt dat betaaldvoetbalclubs de reglementen moeten kunnen aanpassen. Zijn voorstel: als een club de thuiswedstrijd niet in het eigen stadion kan organiseren, gaat de wedstrijd automatisch naar de andere partij.

Van Mosselveld sloot zich daarbij aan. Volgens hem zou dat “het eerlijkste” zijn.

Dat is een stevige lijn, maar de gedachte erachter is te begrijpen. Een thuiswedstrijd is niet alleen een administratief recht. Het hoort bij de prestatie die een club in de reguliere competitie heeft geleverd. Wie hoger eindigt, krijgt een voordeel. Maar als dat voordeel niet in het eigen stadion kan worden benut, ontstaat de vraag of het nog wel hetzelfde voordeel is.

Een wedstrijd Ajax-FC Groningen in Volendam is formeel misschien een thuisduel voor Ajax. In de praktijk is het een neutrale of half-neutrale wedstrijd met een Ajax-label erop.

Daar zit de pijn.

Regels helpen Ajax, gevoel helpt tegenstanders

Heracles-bestuurder Rob Toussaint remde de discussie af. Hij wees erop dat Ajax aan de regels voldoet, omdat de club een stadion beschikbaar heeft. Volgens hem had Ajax zelfs naar De Toekomst kunnen uitwijken, zolang het binnen de afspraken past.

Dat is juridisch gezien het sterkste punt voor Ajax. De reglementen vragen blijkbaar niet per se dat het eigen stadion beschikbaar is, maar dat er een speelbaar stadion is geregeld. Ajax doet dus wat het moet doen.

Toch is dit precies waar de discussie ontstaat. De letter van de regel en het gevoel van sportieve eerlijkheid lopen niet helemaal gelijk. Van Mosselveld vindt dat de basis anders moet zijn: je eigen stadion moet beschikbaar zijn, behalve bij echte overmacht zoals brand.

Een concertagenda valt moeilijk in die categorie.

Dat maakt het Ajax-scenario zo gevoelig. Niemand zegt dat Ajax de regels breekt. De vraag is of de regels streng genoeg zijn voor een fase waarin Europees voetbal en miljoenen op het spel staan.

Nieuwe regel kan verder reiken dan Ajax

Als clubs deze discussie serieus oppakken, kan het gevolgen hebben voor de hele Eredivisie. Dan gaat het niet alleen over Ajax, Harry Styles of Volendam. Dan gaat het over stadionplanning in de beslissende fase van het seizoen.

Clubs verhuren hun stadion regelmatig voor concerten of evenementen. Dat levert geld op en hoort bij moderne stadionexploitatie. Maar zodra die evenementen botsen met play-offs of beslissende duels, ontstaat spanning tussen commerciële planning en sportieve verantwoordelijkheid.

Een nieuwe regel zou die spanning kunnen verkleinen. Bijvoorbeeld door vast te leggen dat clubs hun eigen stadion beschikbaar moeten houden voor mogelijke play-offwedstrijden. Of door te bepalen dat het thuisrecht vervalt als dat niet lukt.

Dat klinkt streng. Maar play-offs zijn nu eenmaal niet zomaar wedstrijden. Ze bepalen Europees voetbal, inkomsten, transfermogelijkheden en soms zelfs het beeld van een heel seizoen.

Ajax-scenario zet thuisrecht op scherp

Voor Ajax is het voorlopig vooral een mogelijk scenario. De Amsterdammers staan vierde en hoeven alleen bij een verdere terugval de play-offs in. Toch is de discussie al los, juist omdat het scenario zo concreet is.

Volendam als uitwijkplek voldoet misschien aan de regels, maar haalt veel normale elementen van een Ajax-thuiswedstrijd weg. Minder publiek, minder uitsupporters, andere sfeer, andere inkomsten. Dat maakt het voorstel van Van Mosselveld en Van Dop begrijpelijk, ook al zal Ajax er weinig voor voelen.

De komende weken moeten eerst uitwijzen of Ajax überhaupt in deze situatie belandt. Maar de vraag blijft liggen voor de Eredivisie.

Wat is thuisvoordeel waard als je niet thuis speelt?

Wat kan Ajax leren van Michels jaren bij Girona?