Het verhaal achter het ‘gezamenlijk overleg’ bij Jack van Gelder

Het klinkt netjes, bijna geruststellend: “in gezamenlijk overleg besloten de samenwerking te beëindigen”. Talpa Network gebruikte precies die woorden bij het afscheid van Jack van Gelder bij De Oranjezomer. Maar hoe langer het stof neerdaalt, hoe duidelijker wordt dat dit vertrek meer vragen oproept dan het beantwoordt.

Van Gelder was jarenlang een vast gezicht bij de Oranje-programma’s rond Hélène Hendriks. Zijn afwezigheid in de wintereditie zorgde al voor gefronste wenkbrauwen. Dat hij ook in de zomer niet meer terugkeert, maakt duidelijk dat het hier niet gaat om een tijdelijke keuze, maar om een definitieve breuk.

De timing zegt meer dan het statement

De timing van het besluit is veelzeggend. Van Gelder werd deze winter al niet meer ingezet bij De Oranjewinter, terwijl hij eerder juist tot de vaste kern behoorde. Officieel werd daar weinig ruchtbaarheid aan gegeven, maar achter de schermen gingen de geruchten snel.

Dat Talpa nu pas openlijk bevestigt dat Van Gelder ook in de zomer niet meer welkom is, versterkt het gevoel dat dit proces al langer liep. Het ‘gezamenlijk overleg’ lijkt daarmee eerder het slotstuk dan het startpunt van de beslissing.

Juist dat maakt het woordgebruik interessant. In televisieland is “gezamenlijk overleg” vaak een diplomatieke formulering, bedoeld om gezichtsverlies aan beide kanten te voorkomen. Het zegt zelden iets over de machtsverhoudingen die eraan voorafgingen.

Een voorstel dat geen echte keuze was

Talpa geeft aan dat Van Gelder een andere rol werd aangeboden: minder frequent aan tafel en in een aangepaste samenstelling. Formeel klinkt dat als meedenken. In de praktijk voelt het voor iemand met zijn staat van dienst al snel als een degradatie.

Voor Van Gelder, die jarenlang een prominente positie had, betekende het voorstel waarschijnlijk dat hij niet langer als vaste waarde werd gezien, maar als invaller. Dat is een wezenlijk verschil. Zeker op 75-jarige leeftijd, wanneer ervaring niet meer vanzelfsprekend wordt beloond, maar ter discussie staat.

Dat partijen daar niet uitkwamen, is op zichzelf niet vreemd. Wat blijft hangen, is de vraag hoeveel onderhandelingsruimte er werkelijk was.

De rel die officieel geen rol speelde

Rond Van Gelders afwezigheid hing maandenlang een hardnekkig gerucht over een incident met een redacteur. Zowel Hélène Hendriks als Talpa benadrukken dat dit geen rol heeft gespeeld bij het besluit. Het voorval zou zijn uitgepraat en afgesloten.

Toch laat het zien hoe kwetsbaar de positie van oudere televisiepersoonlijkheden kan zijn. Waar bij jongere gezichten ruimte lijkt voor groei en fouten, wordt bij gevestigde namen elk incident al snel onderdeel van een groter narratief: past hij nog wel bij deze tijd?

Of dat in dit geval terecht is, blijft onduidelijk. Maar het feit dat het onderwerp telkens terugkeert, onderstreept dat het vertrek van Van Gelder niet los kan worden gezien van beeldvorming.

Hélène Hendriks tussen loyaliteit en beleid

Hendriks liet doorschemeren dat zij Van Gelder er graag bij had gehouden. Ze noemt hem een sfeermaker met een duidelijke mening. Tegelijkertijd erkent ze dat er ruimte moet zijn voor nieuwe gezichten.

Dat zegt veel over de verhoudingen. De presentator is zichtbaar niet de eindverantwoordelijke voor de samenstelling van de tafel. Die rol ligt bij de zender. Daarmee wordt ook duidelijk dat persoonlijke voorkeuren soms moeten wijken voor een bredere koers.

Het afscheid van Van Gelder lijkt daarmee minder een individuele keuze en meer een strategische. Een afscheid van een man die we allemaal zullen herinneren om zijn enthousiaste verslaggeving op de radio rondom vooral de wedstrijden van het Nederlands elftal: top 10 meest virale radiofragmenten van Jack van Gelder: 'Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp...

Een afscheid dat netjes wordt verpakt

Niemand trekt publiekelijk hard aan de bel. Van Gelder voegt zich naar het statement. Talpa blijft zakelijk. Hendriks spreekt haar teleurstelling uit, maar sluit de deur niet definitief.

Juist die nette verpakking maakt het verhaal interessant. Want achter het correcte taalgebruik schuilt een realiteit waarin ervaring niet altijd opweegt tegen vernieuwing, en waarin “gezamenlijk overleg” vooral een manier is om een lastige beslissing verteerbaar te maken.