Het risico van Ajax’ rekentruc: vertrouwen slijt sneller dan geld

Bij Ajax gaat het de laatste maanden opvallend vaak niet over goals, maar over getallen. Niet over wie er scoort, maar over wat iets kost. En vooral: over welk bedrag naar buiten wordt gebracht, en welk bedrag later in de jaarcijfers verschijnt. Op papier klopt het verhaal van Alex Kroes. In de beleving van veel supporters wringt het.

De analyse van José De La Verde, die namens Ajax Financials de cijfers doorlicht, legt geen fraude bloot en geen keiharde leugens. Wat hij laat zien, is iets subtielers. Ajax communiceert structureel transfersommen exclusief bijkomende kosten. Dat zijn bedragen die aansluiten bij wat de verkopende club netto ontvangt. Juridisch zuiver. Communicatief slim. Maar ook: selectief.

De kloof tussen buitenwereld en jaarrekening bij Ajax

Neem het afgelopen seizoen. Ajax meldde dat er 12,9 miljoen euro werd uitgegeven aan nieuwe spelers. In de jaarcijfers bleek dat bedrag uiteindelijk op te lopen tot 26,5 miljoen euro aan verplichtingen. Meer dan een verdubbeling. Een jaar eerder gebeurde iets vergelijkbaars: 46,3 miljoen euro in de berichtgeving, 62,9 miljoen euro op papier.

Dat verschil is verklaarbaar. Bonussen, tekengelden, makelaarskosten en gespreide betalingen horen nu eenmaal bij moderne transfers. Maar de vraag is niet of Ajax dit mág doen. De vraag is wat het doet met het vertrouwen van mensen die Ajax volgen zonder toegang tot financiële bijlagen van tientallen pagina’s.

Voor supporters is een transfersom geen boekhoudkundige exercitie, maar een ankerpunt. Het bepaalt of een aankoop als ‘duur’, ‘verstandig’ of ‘bescheiden’ voelt. Als dat anker telkens verschuift, ontstaat ruis.

Financieel herstel onder Alex Kroes is zichtbaar

Dat Ajax financieel moest herstellen, staat buiten kijf. De club leefde jarenlang boven zijn stand, met een opgeblazen salarishuis en beperkte controle. Alex Kroes kreeg de opdracht om orde op zaken te stellen. Dat is grotendeels gelukt. De loonkosten zijn gedaald, de balans oogt gezonder en de transferresultaten laten zelfs een forse plus zien.

Verkopen als Jorrel Hato, Steven Bergwijn en Brian Brobbey zorgden voor meer dan honderd miljoen euro aan inkomsten. In dat opzicht kan Kroes cijfers overleggen die veel voorgangers niet hadden. Ajax is geen koopclub meer, maar een verkopende club met discipline.

Toch zit daar een spanning. Want terwijl de cijfers groener kleuren, voelt het verhaal naar buiten toe steeds minder helder. Niet omdat het onwaar is, maar omdat het onvolledig voelt.

Framing als structureel instrument bij transfers

De La Verde spreekt van bewuste framing. Geen incidenten, maar een patroon. Steeds wordt gekozen voor de meest gunstige presentatie van een bedrag. Voor insiders logisch. Voor de gemiddelde supporter ondoorzichtig.

Dat wordt extra gevoelig omdat Ajax deze periode juist verkoopt als een tijd van soberheid. Minder uitgeven, slimmer handelen, geen gekke sprongen meer. Als dan achteraf blijkt dat de werkelijke verplichtingen fors hoger lagen, ontstaat twijfel. Niet over de cijfers zelf, maar over de intentie erachter.

Het maakt discussies giftiger. Elke nieuwe transfer wordt niet alleen beoordeeld op sportieve waarde, maar ook op de vraag: wat kost hij écht?

Sportieve realiteit vergroot het probleem

Die twijfel wordt versterkt door wat er op het veld gebeurt. Ajax investeerde onder Kroes vooral in oudere spelers zonder restwaarde. Wout Weghorst, Kasper Dolberg, spelers die direct iets brengen, maar geen toekomstig transferkapitaal vertegenwoordigen. Grote aankopen als Oscar Gloukh maakten hun prijskaartje nog niet volledig waar. Raúl Moro vertrok alweer met verlies.

Als sportief succes uitblijft, verdwijnt de bereidheid om mee te gaan in complexe uitleg. Dan willen supporters helderheid. En precies daar ontbreekt het aan.

Wat er op het spel staat voor Ajax

Dit verhaal gaat uiteindelijk niet over miljoenen, maar over geloofwaardigheid. Ajax hoeft geen boekhoudcollege te geven bij elke transfer. Maar het moet wel beseffen dat vertrouwen sneller slijt dan geld.

Zolang resultaten uitblijven, wordt communicatie onderdeel van het oordeel. Niet alleen wat Ajax doet, maar hoe het wordt verteld. Kroes heeft Ajax financieel op koers gebracht. De volgende uitdaging ligt niet in de cijfers, maar in het verhaal dat daarbij hoort.