Ajax staat voor zomer waarin bijna niemand zeker is

Bij Ajax is het woord schoonmaak deze zomer waarschijnlijk niet eens overdreven. Jordi Cruijff wil volgens het Algemeen Dagblad met harde hand door de selectie heen. Niet met één of twee gerichte ingrepen, maar met een spelerscarrousel die bijna de halve groep kan raken.

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

Vijftien tot zeventien spelers die volgend seizoen niet meer in actie komen voor Ajax. Dat is de orde van grootte waar intern rekening mee wordt gehouden. Daarmee gaat het niet meer om een normale transferzomer, waarin een club wat corrigeert en bijstuurt. Dit lijkt op een poging om de selectie opnieuw in balans te krijgen.

En dan wordt het ongemakkelijk. Want als de lijn echt wordt doorgezet, is bijna niemand helemaal zeker.

Jordi Cruijff zet Ajax voor een harde transferzomer

Cruijff begint aan zijn werk in Amsterdam met een selectie die op meerdere manieren knelt. Sportief is Ajax al langer zoekende. De ploeg mist over de breedte kwaliteit, vastigheid en duidelijke hiërarchie. Financieel is er weinig ruimte om zomaar bij te kopen.

Daarom begint bouwen waarschijnlijk met verkopen.

De veelzeggende zin die rond de Johan Cruijff Arena klinkt, is volgens het AD: iedereen is te koop. Dat betekent niet dat Ajax iedere speler graag kwijt wil. Het betekent vooral dat Cruijff de selectie bekijkt vanuit een harde werkelijkheid: wat levert iemand sportief op, wat kost hij, wat kan hij nog opleveren en hoe lang ligt hij nog vast?

Dat zijn vragen die in een gezonde selectie minder zwaar hoeven te wegen. Bij Ajax bepalen ze straks vermoedelijk het hele beleid.

Een speler kan belangrijk zijn, maar toch verkoopbaar. Een speler kan talentvol zijn, maar financieel handig om te laten gaan. Een speler kan overbodig zijn, maar door zijn salaris alsnog moeilijk te slijten.

Zo simpel ligt het dus niet. En juist daardoor wordt deze zomer zo bepalend.

Ajax heeft met Godts en Baas ook een luxeprobleem

De meest pijnlijke categorie bestaat uit spelers die Ajax eigenlijk graag zou houden. Mika Godts en Youri Baas worden in het AD genoemd als de duidelijke pronkstukken van de selectie. Godts heeft met zijn goals en assists waarde gecreëerd. Baas is achterin juist een van de spelers die rust brengt.

Dat zijn normaal gesproken voetballers op wie je verder bouwt.

Toch zijn zij ook de spelers die het meeste kunnen opleveren. Zeker als Ajax naast Europees voetbal grijpt, kan de financiële druk snel toenemen. Dan worden zelfopgeleide of relatief goedkoop ontwikkelde spelers extra interessant om te verkopen, omdat de winst in de boeken groot is.

Daar zit het moeilijke deel van Cruijffs opdracht. Hij wil, zo gaf hij eerder aan, meteen met een winnend elftal om de titel strijden. Daarvoor heeft Ajax kwaliteit nodig. Alleen kan precies die kwaliteit deze zomer ook de snelste weg naar transferbudget zijn.

Godts verkopen zou sportief pijn doen. Baas laten gaan ook. Maar als er serieuze biedingen komen uit grotere competities, moet Ajax wel luisteren. Zeker in de huidige situatie.

Dat is geen ideaal vertrekpunt voor een technisch directeur die net begint.

De brede Ajax-selectie drukt zwaar op de club

Onder de bovenste laag zit een grotere groep spelers waar de afweging anders is. Daar gaat het minder om sportieve noodzaak en meer om ruimte maken. Spelers als Chuba Akpom, Kasper Dolberg, Josip Sutalo, Oscar Gloukh, Anton Gaaei en Ahmetcan Kaplan vertegenwoordigen allemaal een andere rekensom.

Sommigen staan nog voor forse bedragen in de boeken. Anderen hebben een salaris dat zwaar weegt. Weer anderen kunnen misschien nog met winst worden verkocht, of in elk geval zonder al te veel schade vertrekken.

Dat maakt de schoonmaak ingewikkeld.

Bij een speler als Sutalo speelt mee dat zijn contractfase steeds gevoeliger wordt. Hoe dichter hij bij zijn laatste contractjaren komt, hoe lastiger het wordt om nog een groot bedrag te vragen. Bij Gloukh ligt de vraag juist meer sportief: ziet Ajax nog genoeg in hem om hem opnieuw een rol te geven, of is dit het moment om te verkopen voordat zijn waarde verder daalt?

Cruijff moet dus niet alleen beoordelen wie goed genoeg is. Hij moet ook inschatten wanneer een speler financieel het best te verkopen is.

Dat is een dun koord.

Voor meerdere Ajax-spelers telt vooral salarisruimte

Daarna komt de groep waar Ajax waarschijnlijk weinig grote bedragen meer voor krijgt. Owen Wijndal, Kian Fitz-Jim, Oliver Edvardsen, Sivert Mannsverk en Branco van den Boomen worden in het AD genoemd als spelers met weinig perspectief of een lastige positie.

Bij zulke spelers draait het niet altijd om transferwinst. Soms is het al winst als een salaris verdwijnt. Of als er ruimte komt in de kleedkamer. Of als een trainer niet opnieuw met een veel te brede groep hoeft te werken.

Dat klinkt zakelijk, maar voor Ajax is het wel de realiteit. Clubs weten bovendien dat Ajax van bepaalde spelers af wil. Dat drukt de prijs. Spelers zelf zullen ook niet zomaar akkoord gaan met een club waar ze minder kunnen verdienen.

Daarom kan verhuur opnieuw een uitweg worden. Of in sommige gevallen zelfs het afkopen van contracten. Dat is niet fraai, maar het laat wel zien hoe vast Ajax op sommige plekken zit.

Een speler kwijt willen is één ding. Een speler daadwerkelijk kwijt raken, is iets anders.

Ajax moet sportieve schade beperken

De grote vraag is waar Cruijff de grens trekt. Een selectie opschonen kan nodig zijn, zeker als er te veel spelers zijn die weinig toevoegen. Maar een te grote uittocht brengt ook risico mee.

Ajax heeft de afgelopen jaren al vaak genoeg gevoeld wat er gebeurt als er te veel tegelijk verandert. Nieuwe spelers hebben tijd nodig. Een nieuwe trainer heeft houvast nodig. Jonge spelers hebben ervaren krachten om zich heen nodig.

Als vijftien tot zeventien spelers vertrekken, moet er ook veel terugkomen. Niet alleen in aantallen, vooral in kwaliteit. En dat moet met beperkte financiële ruimte, afhankelijk van verkopen en Europees voetbal.

Daarom wordt deze zomer meer dan een transferperiode. Het wordt een test voor de richting van Ajax.

Cruijff wil duidelijk maken dat niemand op basis van naam, prijskaartje of verleden automatisch veilig is. Dat kan gezond zijn bij een selectie die is vastgelopen. Maar het kan ook onrust geven, zeker als belangrijke spelers vertrekken voordat vervangers klaarstaan.

Ajax staat dus voor een zomer waarin bijna alles openligt. De club wil terug naar boven, maar moet daarvoor eerst door een rommelige tussenfase heen.

Misschien is dat precies het punt. Voordat Cruijff kan bouwen, moet hij bepalen wat Ajax eigenlijk nog heeft staan.

Spaanse namen worden genoemd bij Ajax