Wat Ajax hoopt te repareren met de komst van Zinchenko

De landing van Oleksandr Zinchenko op Schiphol voelt niet als een klassieke Ajax-transfer. Geen speler met restwaarde, geen project voor over drie jaar, geen talent dat nog gevormd moet worden. Zinchenko komt omdat Ajax nú iets mist. Balans, vooral. En misschien ook rust.

Ajax maakte zondag officieel bekend dat de 29-jarige Oekraïner tot het einde van dit seizoen vastligt in Amsterdam. Hij komt over van Arsenal, waar hij de afgelopen maanden op huurbasis uitkwam voor Nottingham Forest. De timing en het profiel zeggen veel. Dit is geen investering, maar een ingreep.

(Tekst Update zondagavond 1 februari 19:35 uur)

Na seizoenen waarin het elftal zelden als geheel functioneerde, grijpt Ajax met de komst van Zinchenko naar iets wat het lang heeft vermeden: een directe oplossing. Of dat werkt, is nog open. Maar dat het iets zegt over de staat van de selectie, staat buiten kijf.

Een elftal zonder midden

Wie Ajax het afgelopen seizoen volgde, zag hetzelfde patroon steeds terugkeren. Wedstrijden werden niet zozeer verloren door individuele fouten, maar door fases waarin het elftal uit elkaar viel. De verdediging stond los van het middenveld, het middenveld los van de aanval. Vooral in balbezit ontbrak het aan verbinding.

 Zinchenko, een van de Oekraïners in de historie van de Eredivisie, is precies op dat snijvlak groot geworden. Ooit opgeleid als middenvelder, later omgevormd tot linksback bij Manchester City, maar altijd met dezelfde rol: ruimtes overbruggen, tempo bepalen, aanspeelbaar zijn wanneer het spel dreigt te stokken. Bij Arsenal vervulde hij een vergelijkbare functie, al werd zijn rol daar minder vanzelfsprekend. Zijn uitleenperiode bij Nottingham Forest onderstreepte dat: beschikbaar, maar niet onmisbaar.

Dat Ajax nu bij hem uitkomt, wijst erop dat de club niet alleen een linksback zoekt, maar een extra middenvelder in vermomming.

Meer dan een linksback

Op papier is Zinchenko een verdediger. In de praktijk is hij dat zelden geweest. Al bij PSV speelde hij vaak hoger op het veld, en bij City en Arsenal schoof hij structureel naar binnen. Niet uit luxe, maar uit vertrouwen. Trainers gebruikten hem omdat hij het spel begreep en onder druk de juiste keuzes maakte.

Ajax heeft dat profiel momenteel nauwelijks in huis. De linksbackpositie werd door interim trainer Fred Grim wisselend ingevuld, terwijl op het middenveld spelers stonden die óf vooruit wilden, óf vooral bezig waren met afschermen. Zinchenko kan daar tussenin functioneren. Niet spectaculair, wel organiserend.

Het idee lijkt helder: met één speler meerdere problemen afdekken. Of dat ook zo uitpakt, hangt sterk af van de context waarin hij terechtkomt.

Waarom dit ook een noodgreep is

Tegelijkertijd voelt de transfer onmiskenbaar als een noodgreep. Zinchenko is 29, verdient meer dan het gemiddelde in de selectie en tekent slechts tot het einde van het seizoen. Het is niet het type profiel waar Ajax normaal zijn beleid op baseert.

Dat de club deze stap toch zet, wijst op urgentie. Ajax móét richting stabiliteit, met de tweede plaats en Champions League-kwalificatie als sportieve en financiële doelstelling. In dat licht wordt Zinchenko niet alleen gehaald om beter te voetballen, maar ook om rust af te dwingen. Iemand die weet hoe het is om onder druk te spelen, om fases te controleren wanneer een wedstrijd dreigt te kantelen.

Dat soort ervaring was schaars in de huidige selectie.

De risico’s onder de oppervlakte

Het is geen risicoloze ingreep. Bij Arsenal verloor Zinchenko terrein, mede omdat zijn defensieve kwetsbaarheid tegen snelle buitenspelers steeds vaker werd blootgelegd. In de Eredivisie ligt dat anders, maar Ajax speelt ook hier vaak met veel ruimte in de rug.

Daar komt bij dat Zinchenko het best functioneert in een elftal met duidelijke afspraken. Hij lost geen chaos op met fysiek overwicht of individuele acties. Zijn kracht zit in structuur, niet in improvisatie. En juist daar wringt het bij Ajax nog regelmatig.

In dat opzicht schuilt er een paradox: Zinchenko is gehaald om orde te brengen, maar heeft zelf orde nodig om optimaal te renderen.

Wat Ajax écht hoopt te winnen

Als de transfer slaagt, wint Ajax meer dan een basisspeler. Zinchenko kan een referentiepunt worden in balbezit, iemand aan wie anderen zich optrekken. Niet door woorden, maar door positionering en timing.

Het is veelzeggend dat Ajax juist nu voor deze oplossing kiest. Niet toekomstgericht, niet romantisch, maar pragmatisch. Alsof de club erkent dat herstel soms begint met iets eenvoudigs: een speler die weet waar hij moet staan, en vooral wanneer.