Rookincidenten zetten druk op Eredivisiebeleid

De vertraagde aftrap bij Heracles Almelo – PSV leek op het eerste gezicht een detail van de avond. Een rookwolk trok over het veld, spelers wachtten, het publiek bleef zingen. Even later werd er gewoon gevoetbald. Toch raakt zo’n moment aan iets groters in de Eredivisie: wie heeft de regie op wedstrijddagen?

(tekst gaat verder onder afbeelding)

Heracles – PSV en het spanningsveld tussen sfeer en veiligheid

In Almelo wilde men er zichtbaar een avond van maken. De steun van de tribunes hoort bij de identiteit van een club als Heracles, zeker in een fase waarin elk punt in de competitie belangrijk is. De rook kwam voort uit die sfeerdrang. Maar zodra het zicht op het veld onvoldoende is en de aftrap moet worden uitgesteld, verschuift de discussie.

Dan gaat het niet meer over beleving, maar over veiligheid en uitvoerbaarheid. Scheidsrechters hebben de verantwoordelijkheid om te bepalen of er gespeeld kan worden. De bond wordt achteraf geacht te beoordelen of regels zijn overtreden. Sancties variëren van boetes tot strengere voorwaarden rond toekomstige wedstrijden.

De rol van de KNVB in een veranderende stadioncultuur

De KNVB balanceert al jaren tussen ruimte laten voor sfeeracties en het bewaken van orde. Pyrotechniek en rookbommen zijn officieel verboden, maar in de praktijk ontstaat er een grijs gebied. Soms wordt er vooraf overleg gevoerd tussen supporters en club. Soms ook niet.

Wanneer rook leidt tot oponthoud, komt de vraag automatisch bij de bond terecht: wordt hier streng genoeg gehandhaafd? Of juist te streng, als sancties volgen? Beide geluiden klinken steevast na dit soort avonden.

Wat meespeelt: het publieke klimaat rond stadionveiligheid is veranderd. Incidenten in binnen- en buitenland hebben de tolerantie verkleind. Bestuurders voelen die druk. Sponsors ook. En clubs weten dat herhaling het imago kan schaden, hoe goedbedoeld de actie op de tribune ook was.

Toch ligt de werkelijkheid minder zwart-wit. Veel supporters ervaren rook als onderdeel van voetbalcultuur. Een stadion zonder emotie voelt leeg. Maar emotie en controle botsen zodra wedstrijden letterlijk niet kunnen beginnen.

Wat betekent dit voor toekomstige Eredivisiewedstrijden?

Als vertragingen vaker voorkomen, ligt een strakkere lijn voor de hand. Dat kan betekenen: hogere boetes, snellere ingrepen, minder ruimte voor spontane acties. Mogelijk ook meer preventieve maatregelen, zoals extra controles bij ingangen of strengere afspraken met supportersgroepen.

Clubs bevinden zich in een lastige positie. Ze hebben hun achterban nodig. Zeker in een competitie waarin thuisvoordeel verschil maakt. Tegelijk zijn ze verantwoordelijk voor een ordelijk verloop van de avond. Dat spanningsveld wordt niet opgelost met één boete of waarschuwing.

Bij topwedstrijden of duels met grote belangen zal de gevoeligheid alleen maar toenemen. Televisierechten, internationale aandacht en commerciële belangen maken de speelruimte kleiner. Een uitgestelde aftrap is dan geen lokaal incident meer, maar een nationaal onderwerp.

De vraag is niet of rook uit stadions volledig zal verdwijnen. De vraag is hoeveel ruimte er nog is voor risico’s. De Eredivisie is de afgelopen jaren verder geprofessionaliseerd. Strakkere planningen, meer regie, hogere financiële inzet. In dat landschap past weinig improvisatie.

En toch. Voetbal zonder rauwe randjes verliest ook iets van zijn karakter. Dat besef leeft bij bestuurders net zo goed als bij supporters. Het zoeken naar evenwicht zal dus doorgaan, wedstrijd na wedstrijd.

In Almelo werd uiteindelijk gewoon gevoetbald. De rook trok op. Het spel begon. Maar de discussie blijft hangen, ergens tussen de tribune en de bestuurskamer.

Dat uitgerekend Heracles Almelo een vuurwerkshow geeft voorafgaand aan de wedstrijd is enigszins ironisch volgens een aantal PSV-fans die vooraf hun onvrede lieten horen over het uitvak in Almelo.