Koeman zet Oranje-discussie direct op scherp

Ronald Koeman had waarschijnlijk gehoopt dat de openingswedstrijd tegen Japan vooral rust zou brengen. Een zakelijke zege, drie punten, een paar aanknopingspunten en dan door naar Zweden. Het liep anders. Oranje speelde met 2-2 gelijk tegen Japan en daardoor begon het WK niet met opluchting, maar met discussie. Die discussie gaat niet alleen over het spel. Het gaat vooral over de keuzes van de bondscoach.

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

Dat maakt deze remise zwaarder dan één gemiste zege in de groepsfase. Oranje stond voor, leek de wedstrijd na de goal van Crysencio Summerville naar zich toe te trekken en gaf het daarna alsnog weg. Dat gebeurde mede door de reeks wissels van Koeman, waarna Nederland de grip verloor en Japan terug kon komen.

Dat blijft hangen.

Koeman ziet Oranje tegen Japan kantelen na zijn wissels

Koeman bracht in korte tijd Memphis Depay, Teun Koopmeiners, Quinten Timber, Nathan Aké en Brian Brobbey binnen de lijnen. Op papier is dat geen vreemde luxe. Oranje heeft een brede selectie, veel spelers met ervaring en genoeg namen die een wedstrijd kunnen helpen controleren.

Alleen voelde het tegen Japan anders. De ploeg was na die ingrepen minder herkenbaar. Er kwam geen rust in balbezit. De afstanden leken groter te worden. Japan voelde dat er iets te halen viel en kreeg de late gelijkmaker uiteindelijk ook.

Achteraf is het altijd makkelijk om naar wissels te wijzen. Een invaller hoeft niet de oorzaak te zijn van elk probleem dat daarna ontstaat. Toch wijst deze wedstrijd wel in die richting: Oranje had een voorsprong, Koeman greep stevig in en daarna verdween de controle. Dat is precies het soort wedstrijdbeeld dat bij een eindtoernooi dagen blijft rondzingen.

Een WK leeft van details. Eén wissel kan een wedstrijd sluiten. Een verkeerde reeks wissels kan een wedstrijd juist openbreken.

Oranje begint het WK met een gevoel van gemiste controle

Het pijnlijke voor Oranje is dat Japan geen totale storm veroorzaakte. De tegenstander was fit, georganiseerd en technisch sterk, maar Nederland stond in een positie waarin het de wedstrijd naar het einde had moeten brengen. Dat lukte niet.

Daar ligt de kern van de kritiek op Koeman. Niet in het feit dat Oranje geen perfecte wedstrijd speelde. Dat gebeurt vaker in een eerste groepsduel. Het gaat om het moment waarop de wedstrijd vroeg om duidelijkheid. Vasthouden aan structuur. Geen chaos toelaten. Zorgen dat Japan moest forceren.

In plaats daarvan werd het duel rommeliger. Oranje kreeg minder grip op de tweede bal, minder rust aan de bal en minder dreiging in de omschakeling. Dat zijn geen losse details. Dat zijn precies de signalen waar een bondscoach tijdens een WK op wordt beoordeeld.

Nederland heeft genoeg kwaliteit om van Japan te winnen. Dat maakt de remise ongemakkelijker.

Memphis Depay wordt onderdeel van bredere Oranje-vraag

In de nasleep zal er vanzelf veel aandacht gaan naar Memphis Depay. Volgens VoetbalPrimeur was hij als invaller nauwelijks zichtbaar. Dat beeld zal Koeman niet helpen, omdat Memphis al langer een speler is die discussie oproept in Oranje.

Bij Memphis speelt altijd meer mee dan één invalbeurt. Zijn status is groot, zijn cijfers in Oranje zijn bekend en Koeman heeft veel vertrouwen in hem. Tegelijk is er concurrentie. Brian Brobbey, Cody Gakpo, Donyell Malen, Xavi Simons en nu ook Summerville bieden andere accenten.

Daarom wordt de vraag niet alleen of Memphis goed inviel tegen Japan. De vraag wordt of Koeman tijdens dit WK durft te kiezen voor vorm, energie en wedstrijdritme boven status. Dat hoeft geen definitief afscheid van Memphis te betekenen. Zo simpel is het niet. Maar tegen Japan kreeg de discussie wel nieuw leven.

Zeker omdat Summerville aan de andere kant juist frisheid bracht.

Summerville geeft Oranje lucht, maar verandert de discussie niet

Crysencio Summerville had een avond die normaal gesproken het grote verhaal was geweest. Kort na zijn debuut maakte hij op een WK het verschil met een fraaie goal. Hij speelde met lef, zocht zijn man op en gaf Oranje iets wat het soms mist: directe dreiging vanaf de flank.

In een gewonnen wedstrijd was dit het vrolijke verhaal van de dag geweest. De debutant die ineens het toernooi opent. De aanvaller die na een moeilijk clubseizoen toch opstaat in Oranje. Een klein jongensboek, precies op tijd.

Door de late gelijkmaker kreeg zijn avond een andere lading. Summerville werd niet de matchwinner, maar een lichtpunt in een wedstrijd die vooral vragen opriep. Dat is zonde voor hem, en tegelijk veelzeggend voor Oranje.

Een individuele opsteker kan het collectieve gevoel niet helemaal redden.

Tegen Zweden wordt Koemans wedstrijdmanagement opnieuw getest

Oranje kan tegen Zweden alweer veel herstellen. Een goede zege haalt druk van de ketel en maakt van Japan vooral een waarschuwing. Toch is het eerste zaadje geplant. Bij elk volgend kantelmoment zal er nu sneller naar Koeman worden gekeken.

Dat hoort bij een bondscoach op een WK. Hij hoeft niet alleen een goede basiself te kiezen. Hij moet ook voelen wanneer een wedstrijd vraagt om rust, snelheid, lengte, druk of juist geduld. Tegen Japan pakte dat verkeerd uit.

De spelers zullen publiekelijk niet snel naar de trainer wijzen. Dat hoeft ook niet. Oranje liet zelf genoeg momenten liggen. Maar binnen zo’n toernooi ontstaat beeldvorming snel. De eerste indruk is dat Nederland kwaliteit genoeg heeft, maar dat de regie kwetsbaar blijft zodra de wedstrijd begint te schuiven.

Dat is gevaarlijk op een WK.

Niet omdat Oranje nu ineens in paniek moet raken. Wel omdat dit precies het soort twijfel is dat groter wordt wanneer het niet meteen wordt weggenomen.

Oranje heeft geen crisis, maar wel direct een thema

Een 2-2 tegen Japan is geen ramp. Zeker niet in een groepsfase waarin nog alles openligt. Nederland is niet uitgeschakeld, niet weggespeeld en niet kansloos. Er waren ook goede momenten, met Summerville voorop.

Alleen voelt deze start niet schoon. De wedstrijd had meer moeten opleveren en de oorzaak ligt voor een belangrijk deel bij het moment waarop Oranje de controle verloor. Dat brengt Koeman direct in beeld.

Vooraf ging het over de kracht van de selectie, het middenveld met grote namen en de vraag hoever Oranje kan komen. Na één wedstrijd gaat het alweer over de bondscoach. Over zijn wissels. Over zijn vertrouwen in bepaalde spelers. Over zijn gevoel voor de wedstrijd.

Dat is misschien wel de grootste schade van Dallas.

De uitslag is nog te repareren. De discussie is begonnen.

Kijkers zagen hetzelfde probleem