Vinícius, provocatie en racisme: waarom dit altijd zo ingewikkeld wordt

Het begon met een goal die je niet vaak ziet. Vinícius Júnior krulde de bal in de vijftigste minuut langs de doelman van Benfica. Stilte in het stadion, even. Daarna zijn viering. Richting de cornervlag. Armen, gebaren, contact met het publiek.

En toen sloeg de sfeer om.

Wat volgde was geen gewone woordenwisseling. Het werd een moment dat de wedstrijd Benfica – Real Madrid tien minuten stillegde. Een speler van Benfica, Gianluca Prestianni, zei iets met zijn shirt voor zijn mond. Vinícius reageerde direct, zichtbaar geëmotioneerd. Hij wees naar de scheidsrechter. Naar de dug-outs. De wedstrijd lag stil.

Wat er precies werd gezegd, weet alleen wie erbij stond.

Het moment bij de cornervlag

Vinícius viert zelden ingetogen. Dat hoort bij zijn spel en persoonlijkheid. In uitwedstrijden leidt dat geregeld tot reacties van tribunes en tegenstanders. Ook in Lissabon was dat zichtbaar.

Na zijn doelpunt ontstond een confrontatie. Vinícius reageerde fel, wees naar de scheidsrechter en sprak met de dug-outs. De wedstrijd werd stilgelegd. De emotie was zichtbaar bij de Braziliaan.

Prestianni ontkende later dat hij iets racistisch zou hebben gezegd.

Wat overblijft is woord tegen woord.

Mourinho: letterlijke reactie

Benfica-trainer José Mourinho koos na afloop niet automatisch de kant van Vinícius. Tegen Movistar zei hij:

“Vinícius zegt iets, Prestianni zegt iets anders. Ik kan niet zeggen dat ik Prestianni 100 procent steun, maar ik weet ook niet of Vinícius me de waarheid heeft verteld.”

Mourinho verwees daarbij naar de geschiedenis van de club:

“De belangrijkste persoon van deze club is zwart. Het laatste wat deze club is, is racistisch. Dit past niet bij Benfica.”

Daarmee verdedigde hij de reputatie van Benfica expliciet.

Tegelijkertijd richtte hij zich op het gedrag van Vinícius na zijn doelpunt:

“Voor zijn doelpunt was het een geweldige wedstrijd. Na die treffer had hij op de schouders moeten worden genomen door zijn teamgenoten en niet met de 60.000 mensen in het stadion moeten spelen. Dat is alles wat ik wil zeggen.”

Later voegde hij daaraan toe:

“In hoeveel stadions is dit nu gebeurd met hem? Vinícius is een wereldspeler, ik hou van hem. Hij maakte een geweldige goal. Maar waarom juicht hij niet als Eusebio, Pelé of Alfredo Di Stéfano?”

Het bewijsprobleem in UEFA-verband

UEFA hanteert protocollen bij racistische incidenten. Wedstrijden kunnen worden onderbroken of gestaakt. Maar de kern blijft vaststelling.

Zonder hoorbaar bewijs of duidelijke beelden is het voor officials lastig om direct maatregelen te nemen. Dat maakt de situatie juridisch kwetsbaar. Beschuldigingen zijn ernstig. Sancties vereisen onderbouwing.

In dit geval kon de scheidsrechter niet bevestigen wat er was gezegd. Dat plaatst instanties in een lastig parket. Onderzoek achteraf is mogelijk, maar ook dan blijft bewijs cruciaal.

Provocatie en grensbewaking

Vinícius heeft in eerdere uitwedstrijden te maken gehad met racistische uitingen. Hij is daardoor een symbool geworden in een bredere strijd tegen racisme in het voetbal.

Tegelijk is hij een speler die zichtbaar reageert. Die de confrontatie niet schuwt. Dat roept weerstand op bij tegenstanders en publiek.

Die twee lijnen lopen in discussies vaak door elkaar. Maar gedrag op het veld is nooit een rechtvaardiging voor racisme. 

Wat blijft hangen

In de statistieken staat straks een 0-1 overwinning voor Real Madrid. Een wonderschone goal van Vinícius. En een rode kaart voor Mourinho na afloop wegens commentaar op de arbitrage.

Wat bijblijft, zijn de tien minuten waarin het spel stil lag.

De twijfel. De beschuldiging. De ontkenning.

Zonder sluitend bewijs verschuift het gesprek naar geloofwaardigheid. Naar reputatie. Naar framing. Daarom zijn dit soort momenten zo lastig definitief te beoordelen.