Aanval of controle: Grim wikt en weegt bij Ajax

Bij Ajax gaat het zelden alleen over namen op het wedstrijdformulier. Het gaat over accenten. Over risico’s die je wel of niet neemt. In aanloop naar het thuisduel met NEC gaf Fred Grim een inkijkje in hoe hij naar zijn backposities kijkt. Niet als vaste hiërarchie, maar als schuivende puzzel.

“Ik kijk ook per wedstrijd wat voor type speler ik nodig heb,” zei Grim toen hij het had over Anton Gaaei die recent zijn 100ste wedstrijd voor Ajax speelde. Daarmee legde hij meteen de kern bloot van zijn afwegingen. De ene tegenstander vraagt om diepgang en aanvallende drang, de andere om controle en defensieve zekerheid.

NEC en het gevecht in de één-tegen-één

Over NEC was Grim duidelijk. “Goede tegenstander… die heel snel en graag één tegen één wil spelen. Elke tegenstander onder druk wil zetten vanuit een bepaald opportunisme.”

Dat soort tegenstanders legt automatisch druk op je backs. Want juist daar ontstaan de één-tegen-één-duels. “Dit zal een wedstrijd worden met heel veel passie en strijd en één tegen één duels. Dus daar zullen we het veel beter in moeten doen.”

De heenwedstrijd zit nog in zijn hoofd. Ajax kwam toen tegen tien man te staan, maar verloor de controle. “We kwamen tegen 10 man te staan… dat we toen niet zijn blijven doen wat we met elkaar hebben afgesproken.” Discipline, afspraken, positionering — het zijn termen die in zijn verhaal steeds terugkomen.

Gaaei of Rosa: twee profielen

De keuze tussen Anton Gaaei en Lucas Oliveira Rosa laat goed zien hoe Fred Grim denkt. Over Gaaei: “Hij is een back die een enorme drijf heeft en eroverheen wil klappen en de voorzet wil geven en uiteindelijk ook nog een goal maken.” Dat is de back die een wedstrijd kan openbreken.

Daar tegenover staat Rosa, die volgens Grim “iets behoudende speelt en iets meer verdedigend zijn mannetje staat.” In een systeem met vijf verdedigers kan dat verschil groot zijn. Zeker als Ajax minder open wil staan in de omschakeling.

“Waarom wij daarvoor gekozen hebben is toch dat we wat meer mensen achter de bal houden en wat minder open staan als we aan het aanvallen zijn en daardoor ook proberen minder kansen tegen te krijgen.” Het is een duidelijke prioriteit. Eerst stabiliteit, dan expansie.

Vijf achterop als basis

Ajax speelt inmiddels met vijf verdedigers. “We spelen nu met vijf achterop,” zei Grim. Hij benadrukte dat dit tijd vraagt. “Wat zijn dan je verantwoordelijkheden? Wanneer stap je uit? Wanneer laat je de tegenstander los aan de contrakant om te kantelen en te knijpen?”

Dat zijn geen vrijblijvende details. In dit systeem moet een back weten wanneer hij hoog staat en wanneer hij juist inschuift. Te vroeg uitstappen betekent ruimte achter je. Te laat reageren betekent drukverlies.

Grim ziet vooruitgang. “In de afspraken die we met elkaar maken, in de manier van spelen, de duidelijkheid, in het verdedigen.” Tegelijk erkent hij dat het proces nog gaande is. “We hebben nog te veel momenten die we laten lopen.”

Tomiyasu als optie, maar met beperking

Takehiro Tomiyasu kan op meerdere posities uit de voeten. “Die zie ik eigenlijk voor alle drie de posities.” Rechtsback, linksback of centraal. Alleen is zijn fysieke status nog een factor. “Hij moet nog fitter worden.”

Starten tegen NEC? “Ja, alleen dan weet je ook dat je misschien 45 minuten moet gaan wisselen. Dat is de max voor hem op dit moment.” Dat soort beperkingen weegt mee in de puzzel. Als je één flank mogelijk vroeg moet aanpassen, zoek je elders misschien juist zekerheid.

Nieuwe energie met Carrizo

Op de flanken voorin is er inmiddels een nieuwe naam bijgekomen: Maher Carrizo. De 19-jarige Argentijn kwam deze winter over van CA Vélez Sarsfield en tekende tot medio 2030. Over zijn eerste dagen was Grim voorzichtig. “Hij heeft twee dagen nu meegetraind… zeker als je uit een ander deel van de wereld komt is het even wennen.”

Toch zag hij al iets van zijn profiel terug. “Hij is een fanatieke speler die graag de bal wil hebben.”

Of hij direct bij de selectie zit? Grim hield de deur op een kier. “Dat moet nog bepaald worden… dan ga je ook even met zo’n jongen zitten. Hoe voel je je? Heb je spierpijn? Hoe sta je erop?”

De komst van Carrizo verandert de dynamiek op rechts. Een aanvallende rechtsbuiten met snelheid en dribbel kan ruimte creëren voor een opkomende back. Of juist vragen om een back die balanceert.

Resultaat boven romantiek

Op een gegeven moment kwam de vraag of Ajax niet meer “des Ajax” moest spelen. Grim bleef bij zijn lijn. “We hebben op een gegeven moment voor een andere speelwijze gekozen en dan hou je daar ook gewoon aan vast.”

En toen hij werd geconfronteerd met de keuze tussen verbeteren binnen dit systeem of terugkeren naar het oude, was hij helder: “Op dit moment staan we voor het eerste.”

Dat zegt alles. De backpositie is geen detaildiscussie. Het is een uitdrukking van een bredere keuze. Aanval of controle is geen filosofische vraag, maar een praktische. Tegen NEC zal het antwoord afhangen van duels, discipline en momenten.

En waarschijnlijk ook van wie er op het formulier staat naast Gaaei, Rosa of misschien Tomiyasu.

Leestip: Mooi of effectief: Ajax–NEC als spiegel van twee voetbalwerelden