Vasten en presteren: de ramadan in de Eredivisie

In de Eredivisie gaat het tempo zelden omlaag. Wedstrijden volgen elkaar snel op, trainingsweken zijn strak gepland en elk detail rond voeding en herstel is uitgedacht. Dan breekt de ramadan aan. Voor een deel van de spelersgroep verandert het ritme van de dag volledig, terwijl het ritme van de competitie gewoon doorgaat.

Tot en met 19 maart eten en drinken moslims niet tussen zonsopgang en zonsondergang. Voor een profvoetballer betekent dat: trainen zonder water, een wedstrijd spelen met een lege maag en pas na zonsondergang kunnen bijtanken. De KNVB houdt daar rekening mee door bij avondwedstrijden een korte onderbreking toe te staan zodra de zon onder is. Bij het eerstvolgende dode spelmoment legt de scheidsrechter het duel stil. Een paar slokken water, soms een snelle snack. Daarna rolt de bal weer.

De fysieke puzzel bij clubs als Ajax en Feyenoord

Bij clubs als Ajax en Feyenoord is voeding bijna wetenschap. Sportdiëtisten stemmen schema’s af op spierherstel, vetpercentage en wedstrijdbelasting. Tijdens de ramadan schuift dat hele systeem een paar uur op.

Spelers eten vroeg in de ochtend, nog voor zonsopgang. Daarna volgt een lange periode zonder vocht. Dat vraagt planning. Volgens betrokkenen binnen verschillende Eredivisie-clubs wordt trainingsintensiteit in deze weken soms aangepast, zeker bij spelers die structureel veel minuten maken. Niet alles kan, want de competitie wacht niet.

De echte uitdaging zit vaak in de avonden met een wedstrijd om 20.00 of 21.00 uur. De eerste helft wordt dan nog gespeeld terwijl het vasten officieel loopt. Dat betekent: geen slok water in de warming-up, geen sportdrank in de rust als de zon nog niet onder is. Pas daarna komt dat korte moment waar de KNVB-regeling voor is bedoeld.

Het zijn minuten, geen pauzes van betekenis. Maar voor een lichaam dat al uren droog staat, voelt het anders.

Wedstrijdritme in de Eredivisie en Keuken Kampioen Divisie

In de Eredivisie en Keuken Kampioen Divisie wordt de zogenoemde ramadanpauze inmiddels als normaal ervaren. Scheidsrechters zijn geïnstrueerd, clubs geven vooraf aan of er vastende spelers op het veld staan. Het voorkomt discussie tijdens de wedstrijd.

Toch verandert er iets in het wedstrijdverloop. Een duel dat op het punt staat te ontbranden, kan even worden stilgelegd voor een inworp of vrije trap. Spelers lopen naar de zijlijn, pakken snel een flesje aan. Het publiek wacht. Daarna gaat het weer verder.

Het zijn kleine momenten, maar ze vragen concentratie. Trainers moeten rekening houden met energieniveaus. Sommige spelers kiezen ervoor om in deze periode minder minuten te maken. Anderen spelen alles en vertrouwen op ervaring en aanpassing.

Binnen clubs wordt daar verschillend mee omgegaan. De ene technische staf ziet het als individuele verantwoordelijkheid, de andere zoekt actief naar maatwerk. Er is geen vast draaiboek dat voor iedereen werkt.

Mentale scherpte bij PSV en AZ

Wie met spelers spreekt die de ramadan combineren met topvoetbal, hoort vaak dat het niet alleen om fysiek gaat. Het mentale aspect speelt minstens zo’n grote rol.

Bij PSV en AZ lopen meerdere internationals rond die ervaring hebben met spelen tijdens de ramadan, ook in Europese wedstrijden. Zij weten wat hen te wachten staat. Ritme, slaap en herstel verschuiven. De avondmaaltijd wordt laat, de ochtend vroeg. Dat vraagt discipline.

Sommigen ervaren het vasten juist als een periode van extra focus. Een vaste structuur, een duidelijke intentie. Anderen merken dat vooral de laatste dagen zwaarder worden, wanneer vermoeidheid zich opstapelt. Het verschilt per persoon, per lichaam, per seizoen zelfs.

Een losse observatie langs het veld: je ziet het niet altijd. Een speler die negentig minuten blijft sprinten, oogt niet anders dan in november. Maar binnen de club weten ze hoeveel aanpassingen daaraan voorafgingen.

De KNVB-regeling als steun, geen oplossing

De maatregel van de KNVB, ingevoerd naar voorbeeld van de Premier League, biedt praktische ruimte. Hij lost niet alles op. Een korte drinkpauze compenseert geen hele dag zonder vocht. Het helpt, meer niet.

Toch zit de betekenis ergens anders. Spelers hoeven niet te kiezen tussen hun geloof en hun beroep. Ze kunnen beide combineren, binnen de kaders van de competitie. Dat wordt binnen clubs vaak gezien als vanzelfsprekend. Een paar jaar geleden was dat minder uitgekristalliseerd.

Hoe groot het effect op prestaties precies is, blijft lastig te meten. Data over loopafstanden en sprints zeggen iets, maar niet alles. Er spelen zoveel factoren mee: tegenstander, spelsysteem, vorm van de dag. De ramadan is daar één van.

Wat wel zichtbaar is: de Eredivisie draait door. Met of zonder onderbreking bij zonsondergang. En binnen dat tempo zoeken spelers hun eigen balans tussen overtuiging en competitie.

Video: Robin van Persie legt uit hoe men bij Feyenoord rekening houdt met de Ramadan.

Misschien is dat uiteindelijk het meest kenmerkend voor deze weken. Niet de pauze zelf, maar de manier waarop het voetbal zich aanpast zonder stil te vallen.

De Ramadan is voor moslims een periode van bezinning. Een periode waarin er ook wordt gevast. En dat vasten betekent geen eten en drinken tussen zonsopkomst en zonsondergang. Elke dag keihard trainen, zonder brandstof. Het vraagt op het oog een heleboel. NEC TV maakte 10 maanden geleden een item hierover met spelers Sami Ouaissa en Basar Önal.