Laatste Nederlandse hoop wankelt in Armenië

AZ stapte in Jerevan het veld op als laatste Nederlandse vertegenwoordiger in Europa. Dat klinkt groter dan het misschien voelt in februari, maar het is wel de realiteit. Na de 1-0 nederlaag tegen FC Noah hangt er plots meer boven dit tweeluik dan alleen een plek in de achtste finales van de Conference League.

De wedstrijd zelf bood weinig houvast. AZ had de bal, maar niet de controle. Het tempo lag laag, het spel voorspelbaar. Wie had verwacht dat het kwaliteitsverschil vanzelf zichtbaar zou worden, kwam bedrogen uit. Want vooraf werd nog geschreven over de Europese jas die AZ zo goed paste de laatste jaren. 

AZ als enige Nederlandse club in Europa

Sinds de winterstop is AZ de enige overgebleven club uit Nederland op het Europese toneel. Feyenoord, PSV en Ajax zijn al uitgeschakeld. Dat maakt elke Europese avond automatisch zwaarder. Coëfficiënten, reputatie, uitstraling — het speelt allemaal mee, ook al zal niemand binnen AZ dat hardop zo formuleren.

In Armenië was daar weinig van te merken. Het elftal oogde niet als een ploeg die een land vertegenwoordigt, maar als een team dat worstelt met zichzelf. Slordig balverlies achterin. Weinig beweging voorin. Nauwelijks verrassing tussen de linies.

Dat hoeft niet meteen dramatisch te zijn. Maar het gevoel dat AZ grip had op de wedstrijd ontbrak vrijwel volledig.

De avond in Jerevan: weinig urgentie, weinig richting

FC Noah verdedigde compact en wachtte geduldig. Het veld was stroef, de ruimtes klein. Toch lag het probleem vooral bij AZ zelf. Er zat weinig tempo in de opbouw, de passing was vaak breed in plaats van diep. Het spel kabbelde.

In de eerste helft gebeurde er nauwelijks iets. Een veldbestormer vlak voor rust werd nog het meest besproken moment. Dat zegt genoeg.

Na rust kantelde de avond in één moment. Hovhannes Hambardzumyan haalde van afstand uit en trof doel. Geen uitgespeelde aanval, geen overweldigende druk. Eén schot, goed geplaatst. 1-0.

Daarna moest AZ. Pas toen kwam er iets van urgentie. Troy Parrott raakte de paal. In de slotfase kreeg hij nog een kans. Ook Kees Smit uit Limmen was in de allerlaatste minuut dichtbij. Het bleef bij dreiging.

Het slotoffensief voelde meer als hoop dan als overtuiging.

Wat staat er nu op het spel in Alkmaar?

De return in Alkmaar wordt meer dan een normale Europese avond. Uitschakeling tegen de Armeense kampioen zou zwaar wegen. Niet alleen sportief, maar ook symbolisch.

De Conference League is voor clubs als AZ geen bijzaak. Het is een podium om spelers te tonen, ervaring op te doen en Europees ritme vast te houden. Vroegtijdig afhaken zou de Europese lijn van de afgelopen jaren onderbreken.

Daar komt bij dat AZ zich in de Eredivisie niet in een luxepositie bevindt waarin alles al veilig is gesteld. Europees overwinteren geeft lucht, uitstraling en soms ook rust binnen de club. Wegvallen in februari kan het tegenovergestelde effect hebben.

Het is te vroeg om van een crisis te spreken. Dat woord past hier niet. Maar het beeld van volwassenheid dat AZ de afgelopen seizoenen in Europa opbouwde, kreeg in Jerevan wel een barst.

De dunne lijn tussen incident en patroon

Was dit een incident? Een moeizame uitwedstrijd na een lange reis, op een lastig veld, tegen een tegenstander die niets te verliezen had? 

Maar er is ook een andere lezing. AZ had moeite om tempo te maken tegen een laag blok. Dat beeld zagen we dit seizoen vaker, ook in de Eredivisie. Wanneer het initiatief volledig bij AZ ligt, ontbreekt soms de creativiteit om wedstrijden open te breken.

Dat hoeft niet fataal te zijn. In Alkmaar krijgt AZ een nieuwe kans, met eigen publiek en waarschijnlijk meer ruimte. Het verschil is bovendien maar één doelpunt.

Volgende week volgt het antwoord. Of dit een kleine hapering was, of het begin van een vroege Europese exit.