Van Hanegem raakt met kritiek op Van Persie een gevoelige Feyenoord-zenuw

Willem van Hanegem was in zijn column in het Algemeen Dagblad niet alleen hard voor Robin van Persie, maar vooral voor de toon rond Feyenoord. Het gaat hem niet alleen om een trainer die iets onhandigs zegt over het publiek of over blessures, maar juist om het gevoel dat Feyenoord zichzelf kleiner praat dan een club van deze omvang zich kan permitteren.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Dat is precies de gevoelige zenuw die hij raakt. Bij Feyenoord mag het knarsen, mopperen en schuren. Dat is inherent aan de club, maar De Kromme stelt ook een grens. Zodra het verhaal rond de ploeg te veel gaat over pech, omstandigheden en begrip vragen, schuurt dat met het beeld dat veel mensen in Rotterdam van Feyenoord hebben. Van Hanegem verwoordt dat ongemak.

Na Feyenoord - Excelsior ging het niet alleen over het spel in De Kuip

Na de 2-1 zege op Excelsior sprak Van Persie kritisch over de rol van het publiek. Volgens hem is de aanhang trouw, maar moet steun ook worden afgedwongen. Van Hanegem draaide dat direct om. In zijn column stelde hij dat het toch niet vreemd is als supporters niet uit hun dak gaan na een zwakke eerste helft tegen Excelsior. Dat is op zichzelf al een discussie die in De Kuip altijd groter wordt dan elders. Het Legioen ziet zichzelf niet als publiek dat moet worden opgevoed, maar als deel van de clubcultuur. Zodra een trainer suggereert dat de reactie op het veld niet goed genoeg is, raakt dat snel iets ouds. Alsof de rollen even door elkaar lopen.

Van Hanegem pakt dat moment aan om een groter punt te maken. In zijn ogen moet Feyenoord stoppen met het zoeken naar verzachtende omstandigheden voor prestaties die gewoon onder de maat zijn. 

Willem van Hanegem verzet zich tegen de slachtoffertoon rond Feyenoord

Van Hanegem ergert zich aan de manier waarop wedstrijden en omstandigheden rond Feyenoord nu soms worden uitgelegd. Zijn opmerking over NAC Breda was in dat opzicht veelzeggend. Als 3-3 in Breda bijna wordt behandeld alsof het een loodzware Europese uitwedstrijd was, vindt hij dat overtrokken. Dan, in zijn woorden, ‘doe je alsof mensen achterlijk zijn’

Die formulering is hard. Misschien te hard voor sommigen. Maar ze werkt wel omdat ze een bekend Feyenoord-gevoel raakt: deze club hoeft zichzelf niet zielig te maken om begrip te krijgen. Dat wordt in en rond de club vaak zo ervaren. Supporters accepteren veel, zolang ze het idee hebben dat er eerlijk wordt gekeken naar wat er op het veld staat. En daar botst Van Hanegem dus met Van Persie. De trainer lijkt begrip te vragen voor de context. Van Hanegem vraagt vooral strengte richting de norm.

De bank van Feyenoord maakt de woorden van Van Persie volgens Van Hanegem nog gevoeliger

Een belangrijk onderdeel van de column zat in de selectie zelf. Van Hanegem wees erop dat er tegen Excelsior voor tientallen miljoenen op de bank zat. Daarmee zegt hij eigenlijk: als je zóveel kwaliteit nog beschikbaar hebt, moet je voorzichtig zijn met hoe hulpeloos je je eigen situatie schetst.

Dat punt is niet waterdicht, want bankwaarde en wedstrijdfitheid zijn twee verschillende dingen. Een speler van vijf of acht miljoen is niet automatisch direct inzetbaar op het niveau dat Feyenoord nodig heeft. Toch begrijp je wel waar de irritatie vandaan komt. Van Hanegem ziet een selectie die nog steeds veel duurder en breder is dan veel tegenstanders, terwijl het verhaal eromheen soms klinkt alsof Feyenoord op de rand van improvisatie leeft.

Bij Gonçalo Borges haalde hij dat expliciet aan. Slecht ingevallen, ja. Maar volgens Van Hanegem ook een speler die maandenlang nauwelijks perspectief kreeg. Dat maakt de kritiek minder een aanval op één individu en meer op het geheel van keuzes en communicatie.

Robin van Persie krijgt bij Feyenoord ook te maken met zijn eigen status

Er zit nog iets onder. Van Hanegem benoemt het bijna letterlijk wanneer hij schrijft dat voor 99 van de 100 trainers het doek al was gevallen. Dat is geen losse sneer. Dat is een aanval op de uitzonderingspositie van Van Persie. Want de oefenmeester van Feyenoord is natuurlijk geen gewone trainer in Rotterdam. Hij is een naam, een oud-speler met uitstraling, iemand bij wie veel mensen automatisch meer geduld voelen. Soms terecht. Soms misschien ook niet. Van Hanegem suggereert dat zijn status hem op dit moment beschermt tegen een harder oordeel.

Dat is een ongemakkelijke vraag, juist omdat er niet één simpel antwoord op is. Clubs kijken nu eenmaal anders naar iconen dan naar trainers zonder clubverleden. Alleen wordt het pijnlijk als dat verschil te zichtbaar wordt. Dan voelt kritiek van binnenuit plots zwaarder.

Vlak voor Feyenoord - Ajax wordt de toon ineens bijna net zo belangrijk als het resultaat

Daarom komt deze column ook op een gevoelig moment. Feyenoord krijgt Ajax op bezoek in een wedstrijd die veel zegt over plek twee, maar ook over het draagvlak rond Van Persie. Een goede prestatie kan veel ruis dempen. Een zwakke middag maakt de woorden van Van Hanegem meteen groter.

Van Hanegem zet als het ware de bril klaar waardoor de volgende wedstrijd gelezen zal worden. Als Feyenoord matig speelt, heet het al snel: zie je wel. Als Feyenoord overtuigt, kan Van Persie juist laten zien dat de onrust nog niet het hele verhaal is.

De gevoeligste zenuw zit uiteindelijk in het zelfbeeld van Feyenoord

Van Hanegem verdedigt niet alleen een oude norm van hard zijn voor spelers en trainers. Hij verdedigt vooral een bepaald zelfbeeld van Feyenoord. Een club die veel kan hebben, maar niet te lang moet klinken alsof de omstandigheden belangrijker zijn dan de prestaties. Een club die mag klagen, maar niet moet jengelen. Dat verschil is in Rotterdam klein, maar iedereen voelt het.

Dit is een clubicoon dat zegt: pas op hoe jullie jezelf neerzetten. Dat blijft hangen en misschien is dat niet eens het meest lastige voor Van Persie. Niet dat Van Hanegem kritisch is, want kritiek hoort bij deze stoel. Wel dat hij met een paar zinnen blootlegt waar het ongemak nu echt zit. Niet alleen in het spel van Feyenoord, maar in de manier waarop de club over zichzelf praat.