Onder PSV’s kampioensploeg zit meer kwetsbaarheid dan de ranglijst toont

PSV ligt op koers voor de landstitel, maar de nederlaag tegen NEC werkte toch als een klein alarm, maar niet omdat één verliespartij de koppositie ineens onzeker maakt. Wel omdat zo’n wedstrijd blootlegt wat er gebeurt als een paar vaste schakels wegvallen of minder vanzelfsprekend functioneren.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Dat is precies waarom de blik in Eindhoven al naar de zomer schuift. Volgens het Eindhovens Dagblad houdt PSV rekening met een vertrek van Sergiño Dest, Ismael Saibari, Joey Veerman en Ricardo Pepi. Als dat klopt, gaat het niet om vier losse namen. Dan raakt dat bijna elke linie van het elftal van Peter Bosz. En juist daar zit de kwetsbaarheid: PSV moet straks misschien niet alleen vervangen, maar op meerdere plekken tegelijk opnieuw evenwicht vinden.

PSV - NEC liet zien dat de bank niet overal hetzelfde niveau haalt

De wedstrijd tegen NEC werd in dat stuk gebruikt als voorbeeld van iets wat al langer onder de oppervlakte zat. Zolang Bosz zijn vaste kern kan opstellen, oogt PSV als een ploeg met ritme, automatismen en veel scorend vermogen. Zodra er spelers wegvallen, verandert de vanzelfsprekendheid.

Dat is niet vreemd. Bij elke topclub zit verschil tussen basis en bank. Alleen werd tegen NEC volgens die lezing wel zichtbaar dat PSV zonder spelers als Dest, Mauro Júnior, Guus Til en Veerman direct wat inlevert in samenhang. Zo’n wedstrijd kan incidenteel zijn. Dat moet erbij gezegd worden. Maar soms bevestigt een incident wel een gevoel dat intern al leefde.

Bij Joey Veerman en Jerdy Schouten schuift het probleem door de hele as van PSV

De interessantste kwetsbaarheid zit misschien nog niet eens in een specifieke linie, maar in de kettingreactie die één vertrek kan veroorzaken. Veerman is daarin een logisch voorbeeld. Als hij vertrekt, moet Schouten waarschijnlijk vaker terug naar het middenveld. Dat lijkt een nette oplossing, tot je naar de volgende laag kijkt. Want als Schouten op het middenveld nodig is, verliest PSV achterin weer een speler die daar rust en timing kan brengen. Dan wordt dus niet alleen het middenveld een vraagstuk, maar ook de verdediging. Zeker als Ryan Flamingo niet hetzelfde overtuigende vervolg geeft als in zijn eerste periode, en Yarek Gasiorowski nog wisselend oogt. Dan groeit één vertrek uit tot een puzzel op meerdere plekken tegelijk.

Dat maakt Stewarts zomer ingewikkelder dan alleen vier vervangers zoeken. Hij moet waarschijnlijk ook anticiperen op schuivende rollen binnen het elftal.

Sergiño Dest, Ricardo Pepi en Ismael Saibari zijn geen gewone uitgaande namen

Daar komt bij dat de vermoedelijke vertrekkers allemaal een ander probleem achterlaten. Dest is geen standaardback die je even met een vergelijkbaar profiel opvangt. Hij brengt versnelling, durf aan de bal en creativiteit vanaf de zijkant. Pepi staat voor goals en dreiging in de zestien. Saibari geeft PSV onvoorspelbaarheid, diepte en een fysiek profiel dat in de Eredivisie moeilijk af te stoppen is.

Het lastige voor PSV is dus dat elke vervanger meer moet doen dan een positie bezetten. Die moet ook een specifieke kwaliteit terugbrengen in het elftal. En dat is waar kampioensploegen soms ongemerkt kwetsbaar worden: op papier heb je nog een selectie staan, maar in het spel mis je net de eigenschappen die het verschil maakten. Dat wordt vaak pas echt zichtbaar als het nieuwe seizoen al begonnen is. Dan is de transferwindow voorbij en moet de trainer werken met wat er staat.

Driouech, Bajraktarevic en de breedte van PSV roepen ook vragen op

Een andere laag zit in de spelers die nu reserve zijn. Het Eindhovens Dagblad noemt daarbij Couhaib Driouech en Esmir Bajraktarevic. Dat zijn geen oninteressante namen, maar wel spelers van wie het nog open ligt hoe PSV en zijzelf de toekomst zien. Als Bosz voorlopig kiest voor Ivan Perisic en Dennis Man, blijft hun perspectief beperkt.

Daar zit een bekend topclubprobleem. Niet alleen de sterkhouders trekken aan de selectie; ook de reserves moeten geloven dat er iets voor hen openligt. Als dat gevoel verdwijnt, wordt een selectie smaller zonder dat het meteen de hoofdmoot van het nieuws haalt. En juist zo’n versmalling voel je vaak pas in oktober of november, wanneer schorsingen, blessures en vormschommelingen tegelijk komen. PSV kan dus niet alleen naar de bovenkant kijken. De onderlaag van de selectie is minstens zo relevant.

Earnest Stewart en Peter Bosz krijgen bij PSV misschien een zomer die minder feestelijk is dan hij lijkt

Dat is de bredere conclusie onder dit verhaal. Kampioen worden voelt normaal als bevestiging van iets dat staat. Bij PSV lijkt er ook een scenario mogelijk waarin een titel juist het startpunt van een forse verbouwing wordt. Niet uit crisis, maar uit succes. Goede spelers worden interessant voor de markt. Rollen veranderen. Reserves gaan nadenken. En de trainer moet opnieuw bekijken welke profielen hij nodig heeft om zijn voetbal overeind te houden.

Dat hoeft niet verkeerd af te lopen. PSV heeft juist de afgelopen jaren laten zien dat het vrij gericht kan handelen op de markt. Stewart krijgt ook krediet omdat hij eerder al op belangrijke momenten de juiste keuzes maakte. Alleen is deze zomer, als het inderdaad zo ver komt, van een andere orde. Dan gaat het niet om één reparatie of één buitenkans, maar om een selectie die op meerdere plekken tegelijk opnieuw in balans moet worden gebracht. Onder dat sterke eerste elftal zit namelijk meer kwetsbaarheid dan je op het eerste gezicht denkt.

Misschien blijkt het straks mee te vallen. Misschien blijft een deel van de kern toch. Misschien staat de opvolging al verder klaar dan van buiten zichtbaar is. Maar één ding lijkt wel duidelijk: als PSV de titel binnen heeft, begint het echte denkwerk pas.

Wanneer PSV officieel kampioen kan worden