Ajax zet streep door naam Schreuder en kiest voor Spaanse koers

Dat Dick Schreuder niet de nieuwe trainer van Ajax wordt, is op zichzelf al nieuws. Maar het interessantste deel zit daar net achter. Want als de naam van Schreuder inderdaad al langer is weggestreept door Jordi Cruijff, zoals Mike Verweij in de podcast Kick-off van De Telegraaf stelt, dan zegt dat vooral iets over de richting die Ajax op wil. Niet zomaar over één afgevallen kandidaat, maar over het profiel dat wél overblijft.

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

Daarmee verschuift de vraag ook meteen. Niet meer: waarom Schreuder niet? Eerder: waarom lijkt Ajax zo nadrukkelijk uit te komen bij een Spaanse trainer?

De trainerszoektocht van Ajax draait om meer dan Dick Schreuder

Schreuder was de afgelopen tijd een logische naam om langs te laten komen. Hij heeft een herkenbaar trainersprofiel, werkte op eigen wijze aan een speelstijl en werd in Nederland gezien als iemand met ideeën. Dan is de stap naar Ajax in de beeldvorming snel gezet, zeker als er onrust is en de club opnieuw moet bouwen.

Alleen: binnen Ajax lijkt die optelsom dus niet te zijn gemaakt. Verweij zegt dat Cruijff al enige tijd terug een “dikke streep” door zijn naam heeft gezet. Valentijn Driessen koppelde daar in dezelfde podcast meteen een bredere lijn aan: Ajax zou op de “Spaanse tour” zitten. Dat is een formulering die blijft hangen, juist omdat er meer in zit dan alleen nationaliteit.

Een club kiest immers zelden alleen een paspoort. Zo’n keuze zegt meestal iets over voetbaltaal, werkwijze, omgangsvormen, netwerk en het type trainer waarmee een technisch plan beter lijkt te kloppen. Daar wordt het bij Ajax nu interessant.

Jordi Cruijff lijkt bij Ajax naar een herkenbaar profiel te zoeken

Cruijff is niet zomaar een adviseur die een paar namen doorbelt. Zijn achtergrond, contacten en voetbalblik wegen mee in hoe Ajax naar de komende maanden kijkt. Als hij volgens De Telegraaf slechts een paar Nederlandse trainers geschikt achtte, en die namen bovendien niet haalbaar zijn, dan ontstaat vanzelf ruimte voor een andere route.

Dat maakt deze ontwikkeling ook logisch. Arne Slot ligt vast bij Liverpool. Peter Bosz heeft verlengd bij PSV. Erik ten Hag is technisch directeur geworden bij FC Twente. Dan houdt het snel op in de Nederlandse topcategorie waar Cruijff blijkbaar wél overtuiging bij voelde.

Wat daarna overblijft, is niet automatisch een noodscenario. Het kan ook gewoon de echte voorkeur zijn. Zeker als Ajax het idee heeft dat de club een trainer nodig heeft die niet alleen wedstrijden kan winnen, maar ook een bepaald soort voetbalcultuur terugbrengt. Iemand die past bij een andere manier van werken op en rond het veld.

Dat hoeft niet per se Spaans te zijn. Maar op dit moment wijst veel er wel die kant op.

Xavi, Iñigo Pérez en Míchel passen in het verhaal van Ajax

Dat het Algemeen Dagblad eerder Xavi, Iñigo Pérez en Míchel noemde als mogelijke Cruijff-kandidaten, past in dat beeld. Het zijn drie heel verschillende namen, maar ze dragen allemaal iets mee dat verder gaat dan alleen resultaten of status.

Xavi is het grote gezicht. Zijn naam roept meteen een voetbalidee op, een stijl, een opleiding, een manier van kijken naar balbezit en positionering. Bij Iñigo Pérez zit het meer in de moderne, tactische benadering en het gevoel dat hij in ontwikkeling is. Míchel staat dan weer voor een coach die met Girona veel bewondering heeft afgedwongen door zijn spelopvatting. Dat zijn geen losse profielen. Dat is een richting.

En daar zit waarschijnlijk de echte kern. Ajax zoekt, zo lijkt het, geen trainer die puur beschikbaar is. De club zoekt iemand die binnen een bredere gedachte past. Iemand die mee kan bouwen aan herkenbaarheid. Of misschien: iemand bij wie men hoopt dat die herkenbaarheid weer vanzelf terugkomt.

Dat is een belangrijk verschil.

Ajax kiest in opvolging van Óscar García ook voor een cultuur

Juist daarom is het te simpel om dit alleen als een afwijzing van Schreuder te lezen. Het lijkt eerder op een keuze vóór iets anders. Vóór een bepaald type voetbalman. Vóór een andere achtergrond. Vóór een netwerk waarin Cruijff zich duidelijk comfortabeler beweegt.

Dat brengt ook risico mee. Want zodra Ajax zo nadrukkelijk een buitenlandse, en vermoedelijk Spaanse, route kiest, wordt de nieuwe trainer meer dan alleen een coach. Dan wordt hij ook het gezicht van de koers. Van de mensen die hem hebben binnengebracht. Van de belofte dat dit beter past bij wat Ajax wil zijn.

Zo’n keuze kan goed uitpakken. Zeker als de trainer inhoudelijk sterk is en de selectie erin meegaat. Maar als het mislukt, komt de discussie net zo hard terug. Dan gaat het niet alleen meer over de man op de bank, maar ook over de vraag waarom Ajax deze afslag zo bewust heeft genomen.

Dat is alvast iets om in het achterhoofd te houden.

De naam van Schreuder maakt vooral zichtbaar waar Ajax heen wil

In die zin is het wegstrepen van Schreuder vooral verhelderend. Zijn afvallen versmalt het speelveld en maakt de contouren van de zoektocht duidelijker. Ajax lijkt niet breed te shoppen. De club lijkt vrij gericht te kijken naar een profiel dat, om het simpel te zeggen, beter past bij de voetbalwereld van Cruijff dan bij de traditionele Nederlandse trainersmarkt.

Dat hoeft geen slechte zaak te zijn. Clubs veranderen, machtsverhoudingen schuiven, voorkeuren ook. Alleen maakt het de komende aanstelling wel zwaarder. Want hoe smaller de route, hoe duidelijker de verantwoordelijkheid wordt als je uiteindelijk uitkomt bij één naam.

Daarom gaat dit verhaal ook niet echt over Dick Schreuder. Hij is in feite vooral de afvaller die zichtbaar maakt welke richting Ajax níét op wil. De echte boodschap zit aan de andere kant: in Amsterdam lijkt men steeds minder te zoeken naar de beste Nederlandse optie die nog beschikbaar is, en steeds meer naar een trainer die past bij een Spaans georiënteerd idee van hoe Ajax weer Ajax moet worden.

Of dat straks ook de juiste keuze blijkt, is nog open. Maar dat de koers die kant op wijst, valt inmiddels lastig te negeren.

Ajax ziet Europees voordeel verdampen door bekerwinst AZ