KNVB schetst rampscenario: NAC-zege voor rechter kan competitie ontwrichten

De KNVB heeft dinsdag in de rechtbank de inzet van de paspoortzaak rond NAC Breda en Go Ahead Eagles maximaal opgevoerd. Waar het dossier begon als een juridisch gevecht over één wedstrijd en één niet-speelgerechtigde speler, waarschuwt de bond inmiddels voor een scenario waarin niet alleen de Eredivisie, maar ook de Keuken Kampioen Divisie in chaos belanden. In het zwartste geval kan volgens de KNVB zelfs het uitspelen van de competities in gevaar komen.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Dat was de harde boodschap van directeur betaald voetbal Marianne van Leeuwen, nadat NAC en het competitiebestuur elkaar in Utrecht troffen in het kort geding over de met 6-0 verloren wedstrijd tegen Go Ahead Eagles. NAC wil dat duel laten overspelen, omdat Dean James niet speelgerechtigd zou zijn geweest. De KNVB weigert dat, en vreest dat een nederlaag bij de rechter de deur openzet naar een lawine aan nieuwe claims. Algemeen directeur Jan Willem van Dop koos zijn woorden bij Voetbal International eerder nog voorzichtig, maar de irritatie droop er in elke zin vanaf.

Van één wedstrijd naar systeemcrisis

Voor NAC draait het om één duel, één sportief belang en één regel die volgens de club helder is. De Bredanaars stellen dat aan drie voorwaarden is voldaan: er deed een niet-speelgerechtigde speler mee, het protest werd op tijd ingediend en de wedstrijd was van groot belang in de degradatiestrijd. Vanuit die redenering vindt NAC dat overspelen de logische uitkomst is.

De KNVB ziet dat totaal anders. Volgens het competitiebestuur is dit allang geen standaardzaak meer. Als NAC gelijk krijgt, vreest de bond dat andere clubs zich ook gaan melden. Van Leeuwen zei het voor de camera van ESPN zonder omweg: als NAC wint, ontstaat er chaos, omdat veel clubs al juridische voorbehouden hebben gemaakt. In dat scenario dreigen volgens haar nieuwe kort gedingen, nieuwe procedures en een kettingreactie die de competities kan ontregelen.

KNVB wijst op honderden besmette wedstrijden

Dat de bond zo zwaar aanzet, heeft ook te maken met de schaal van het dossier. Tijdens de zitting werd benadrukt dat deze affaire veel groter is dan Dean James alleen. Volgens de KNVB zijn meer dan tweehonderd wedstrijden op de radar verschenen. Eerder sprak de bond al over minstens 133 Eredivisie-duels waarin mogelijk niet-speelgerechtigde spelers in actie kwamen. In de stukken van dinsdag kwam daarnaast naar voren dat de kwestie volgens de bond meerdere spelers in zowel Eredivisie als Eerste Divisie raakt.

Dat getal geeft meteen aan waarom de KNVB de zaak niet als los incident behandelt. Als één club succes boekt met een verzoek tot overspelen, wordt het lastig om andere clubs nog af te houden. TOP Oss heeft al geprotesteerd. Clubs als Ajax, Feyenoord, Telstar en FC Volendam hebben juridische voorbehouden gemaakt om hun rechten open te houden. Juist dat rijtje gebruikt de KNVB nu als argument: dit gaat niet meer over één avond in Deventer, maar over de geloofwaardigheid van beide competities.

NAC vindt doemscenario van KNVB opgeblazen

NAC probeert die redenering juist kleiner te maken. Volgens de club grijpt de KNVB naar doemscenario’s om een individueel verzoek weg te drukken. De advocaat van NAC stelde dat alleen NAC en TOP Oss binnen de termijn van acht dagen daadwerkelijk bezwaar hebben gemaakt en dat het dus prematuur is om te spreken van een sneeuwbaleffect.

De Bredase club vindt bovendien dat de bond zich blindstaart op collectieve gevolgen en te weinig kijkt naar het eigen, concrete belang van NAC. In de lezing van de club is het reglement helder genoeg en gebruikt de KNVB nu een ruimere interpretatie om het verzoek af te wijzen. Daarmee botsten dinsdag twee totaal verschillende werkelijkheden op elkaar. NAC zegt: dit gaat over een eenvoudige regel. De KNVB zegt: nee, dit gaat inmiddels over het overeind houden van het hele betaald voetbal.

De bond verdedigt niet alleen een besluit, maar ook de kalender

Dat maakt de zaak bestuurlijk zo gevoelig. De KNVB verdedigt hier niet alleen het besluit om Go Ahead - NAC niet over te spelen. De bond verdedigt ook de uitvoerbaarheid van de kalender, de afronding van de competities en de commerciële en sportieve geloofwaardigheid van het slot van het seizoen.

Tijdens de zitting werd expliciet gewezen op Europese inschrijftermijnen, het naderende WK, mogelijke discussies met rechtenhouders en de schade voor het imago van het Nederlandse voetbal. In gewone taal: als de competitie juridisch opengebroken wordt, komt alles eromheen ook onder druk te staan. Die redenering verklaart ook waarom Van Leeuwen zo nadrukkelijk de continuïteit van de competitie benoemde. Volgens haar is het betaald voetbal hier op onbekend terrein beland en heeft het competitiebestuur juist daarom zorgvuldig gehandeld.

Paes, privacy en de vraag wie wakker had moeten zijn

Zoals vaker in deze saga ging het ook dinsdag weer over de vraag in hoeverre de KNVB iets te verwijten valt. Van Leeuwen hield vol dat de bond niet nalatig is geweest en wees erop dat nationaliteit een privacygevoelig onderwerp is, in de eerste plaats voor spelers en in de tweede plaats voor clubs als werkgever.

NAC nam daar geen genoegen mee. De club wees onder meer op de eerdere kwestie rond Maarten Paes en vond dat de KNVB al veel eerder wakker had moeten zijn. In de woorden van NAC: dat de bond zelf heeft zitten slapen, kan niet tegen de club worden gebruikt. Ook daar zie je hoe fundamenteel deze zaak is geworden. Het gaat niet meer alleen over een paspoortregel, maar ook over verantwoordelijkheid, informatieplicht en de vraag wie het systeem eigenlijk had moeten beveiligen.

Maandag volgt het oordeel

Voorlopig blijft de conclusie dat de KNVB de inzet nu openlijk zo groot mogelijk maakt. Niet uit dramatiek, maar uit zelfbehoud. Als NAC wint, vreest de bond dat de paspoortkwestie verandert in een juridische kettingbotsing die tot ver buiten Breda en Deventer voelbaar wordt.

Aanstaande maandag om 12.00 uur volgt de uitspraak. Dan wordt duidelijk of het bij een scherpe waarschuwing van de KNVB blijft, of dat de bond daadwerkelijk een scenario tegemoet gaat waar in Zeist zichtbaar voor wordt gevreesd: een slotfase van het seizoen waarin niet alleen de stand, maar ook de speelbaarheid van de competities zelf onder druk komt te staan.

GAE-directeur Van Dop haalt uit naar NAC na kort geding in paspoortgate