De ‘gifkikkers’ van PSV: waarom Bosz niet zonder deze spelers kan

PSV is dit seizoen vaak beter aan de bal dan de tegenstander, maar dat verklaart niet alles. Het verschil zit geregeld in wat er gebeurt nét nadat PSV de bal verliest. In Eindhoven vallen daarbij twee namen op: Mauro Júnior en Ivan Perisic.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Op Voetbal InternationaI werden ze ‘gifkikkers’ genoemd, een verhaal over spelers die energie leveren en die de rest meetrekken. 

PSV – sc Heerenveen (4-1): de avond waarop de motor aansloeg

De bekerkwartfinale tegen sc Heerenveen begon niet meteen als een demonstratie. PSV had een moeizame openingsfase nodig en het werd pas echt losser toen er meer van posities werd gewisseld. Mauro liep daarin voorop, met loopacties, korte combinaties en keuzes die het spel tempo gaven.

Peter Bosz zei na afloop iets dat bleef hangen: “Ik zou wel twee Mauro’s willen hebben, één voor op het middenveld en één voor de linksbackpositie.”. Het was een grap, maar ook een aanwijzing. Dit gaat niet alleen over waar iemand staat, maar over hoeveel impact iemand heeft op het moment dat PSV moet versnellen.

Mauro Júnior als aanjager

Mauro is bij PSV een speler die je op twee manieren kunt gebruiken. Als linksback geeft hij vrijheid aan de rest, omdat hij aan de bal rustig blijft en zonder bal blijft lopen. Als controleur pakt hij vooral tweede ballen en duels. Dat zijn geen details, want Bosz’ voetbal leeft van het snel terugwinnen van de bal.

Mauro zei eerder in VI: “Ik denk dat mijn manier van spelen – een beetje agressief zonder bal – energie geeft aan mijn teamgenoten.” Dat is precies het type uitspraak dat alleen werkt als je het ook terugziet. Bij Mauro zie je het in acties die niet in samenvattingen zitten: een sprint om een passlijn dicht te zetten, een duel om een afvallende bal, een directe drukactie na balverlies.

Ivan Perisic

Perisic is anders. Minder “alleskunner”, meer “toonzetter”. Hij is een speler met een palmares, maar in dit PSV valt hij juist op door werk zonder bal. Hij jaagt, hij sprint terug, hij blijft praten en voor Bosz is dat goud. Het systeem vraagt om reactievoetbal zonder de bal: bal kwijt, meteen druk. Zodra dat één seconde later komt, wordt PSV kwetsbaar. Dan moeten verdedigers achteruit, worden afstanden groter en moet je ineens ‘gewoon’ verdedigen. Dat wil Bosz voorkomen, en daarom heeft hij spelers nodig die niet twijfelen in die eerste seconde.

Eredivisie-voorsprong als valkuil: waarom PSV scherpte nodig heeft

PSV heeft in de competitie ruimte opgebouwd. Dat klinkt comfortabel, maar het is juist een mentale test. Bosz benoemde dat zelf bij VI: “Vermoeidheid zit vaak niet in je lichaam, maar in je hoofd.” In weken met minder topwedstrijden is het gevaar dat scherpte zakt zonder dat je het doorhebt. Na Champions League-uitschakeling speel je minder doordeweeks, en de tegenstand van het hoogste niveau valt weg. Dan moet je jezelf aanzetten. Dat lukt makkelijker als je spelers hebt die vanzelf de intensiteit brengen, ook als het 2-0 staat. Daar passen die ‘gifkikkers’ in: ze maken van scherpte iets dat je kunt zien, niet iets dat je alleen kunt hopen.

Feyenoord als anker: Mauro’s rol bleef hetzelfde, zijn positie veranderde

VI wijst naar de wedstrijden tegen Feyenoord om te laten zien hoe breed Mauro inzetbaar is. In De Kuip (2-3) speelde hij als controleur een sterke wedstrijd. In het Philips Stadion (3-0) was hij opnieuw bepalend, maar dan vanaf linksback. De positie veranderde, zijn invloed niet.

Dat is precies waarom Bosz “twee Mauro’s” wil. Niet omdat één speler twee keer zo goed kan zijn, maar omdat hij twee keer zo vaak die toon wil hebben: duels winnen, tweede ballen pakken, het tempo bepalen. In topduels is dat vaak het verschil tussen mooi voetbal en voetbal dat ook écht werkt.

Wat Bosz bedoelt met ‘gifkikkers’: intensiteit is het systeem

Bij PSV kun je eindeloos praten over opbouw, posities wisselen en dominantie. Het blijft allemaal hangen aan één basisvoorwaarde: je moet bereid zijn om na balverlies meteen te handelen. Dat vraagt om spelers die het voordoen.

Mauro en Perisic lijken in dat opzicht het kompas van dit PSV. Als zij aanzetten, volgt de rest sneller. Als zij wegvallen of in een mindere fase zitten, wordt het voor PSV moeilijker om diezelfde druk te houden. Dat is geen kritiek op anderen, dat is hoe groepsdynamiek werkt in voetbal.

De beker als meetmoment: blijven jagen als niemand je dwingt

De bekerwedstrijd tegen Heerenveen was sportief gezien “maar” een kwartfinale, maar in het verhaal van PSV is het ook een test: kan deze ploeg in februari dezelfde intensiteit brengen als in topwedstrijden? Bosz wil prijzen stapelen en daarvoor heb je meer nodig dan kwaliteit. Je hebt spelers nodig die de norm bewaken. De ‘gifkikkers’ doen dat niet met speeches, maar met loopacties. Dat is het mooie eraan: het is zichtbaar, ook voor teamgenoten.