De nederlaag is niet meer genoeg: slechte verliezers willen nu ook het slot slopen

NAC degradeerde zondag uit de Eredivisie. Alleen bleef het daar niet bij. Een deel van de aanhang gooide voor de tweede keer vuurwerk op het veld, de wedstrijd tegen sc Heerenveen werd definitief gestaakt en het restant wordt maandagmiddag uitgespeeld in Heerenveen, zonder publiek. Een thuiswedstrijd van NAC eindigt dus niet in Breda, maar in Friesland. Dat is de extra schade die een club oploopt als een kleine groep vindt dat verliezen op zichzelf niet pijnlijk genoeg is.

De sportieve tik was al uitgedeeld. NAC was gedegradeerd, nog voor de laatste minuten waren afgewerkt. Maar voor sommige supporters moest ook de aftocht nog kapot. Niet alleen het seizoen mocht mislukken, ook de laatste rest orde moest eraan. Dat zie je steeds vaker. De nederlaag is niet meer genoeg, maar ook het slot moet eraan geloven.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

NAC staat niet op zichzelf

Wie doet alsof dit een los incident in Breda is, kijkt te klein. Bij Heracles ging het onlangs ook mis toen degradatie onafwendbaar werd. Vuurwerk op het veld, onrust op de tribune, zelfs eigen supporters die geraakt werden. In november werd Ajax - FC Groningen al na zes minuten stilgelegd door zwaar vuurwerk en later zonder publiek uitgespeeld. Bij Cambuur - Vitesse werd vuurwerk richting thuisvakken gegooid, tot twee keer toe. In Deventer liep Go Ahead Eagles - PEC Zwolle al voor de aftrap vast door supportersgedrag dat de hele middag gijzelde.

Het zijn verschillende clubs, verschillende contexten en verschillende aanhangen. Maar het mechanisme is hetzelfde. Een ploeg verliest, degradeert of stelt teleur en een deel van het publiek besluit dat niet alleen het resultaat onacceptabel is, maar ook de normale afloop van de middag.

Het hardst geraakt wordt meestal de eigen club

Dat is ook het armoedige van dit gedrag. Het treft zelden de tegenstander. Het treft de eigen club. NAC is gedegradeerd en mag nu ook nog de laatste minuten van een thuiswedstrijd buiten Breda afwerken. Heracles zakte al door het ijs en kreeg er een grimmig slot overheen. Ajax moest op een doordeweekse middag zonder publiek verder. Vitesse kreeg er geen punt bij, wel meer ellende. PEC Zwolle ging met 5-0 onderuit in de IJsselderby. De clubs blijven zitten met de organisatorische schade, de reputatieschade en de rekening. De normale supporters zijn hun wedstrijd kwijt. De spelers mogen zich opnieuw melden voor een restant dat niemand nog echt wil spelen.

Dat is de echte opbrengst van dit soort acties. Geen verzet. Geen statement. Gewoon meer schade voor de eigen club.

Slechte verliezers trekken de laatste minuten naar zich toe

De uitspraak van Heerenveen-aanvoerder Luuk Brouwers bleef daarom hangen. “In dit land hebben supporters de macht”, zei hij zondag bij ESPN. Dat klonk cynisch, maar moeilijk is het niet om te begrijpen wat hij bedoelde.

Scheidsrechters, clubs en burgemeesters kunnen protocollen optuigen wat ze willen, uiteindelijk hoeft er maar een handvol mensen te besluiten dat het genoeg is geweest. Dan ligt een wedstrijd stil, dan wordt het stadion onveilig, dan verschuift de regie van het veld naar de tribune. Niet naar de grote massa, niet naar de supporter die gewoon een kaartje heeft gekocht, maar naar degene die het hardst wil ingrijpen.

Dat is misschien wel de pijnlijkste ontwikkeling. Slechte verliezers nemen niet alleen hun verlies slecht op, ze eisen ook het einde van de middag op. Alsof de nederlaag pas echt compleet is als ook de wedstrijd zelf ontspoort.

Dit gaat niet alleen over vuurwerk, maar over het weigeren van de uitslag

Vuurwerk is in die zin vooral het middel. De kern zit dieper. Een deel van de aanhang weigert de sportieve uitkomst nog gewoon te ondergaan. Verliezen, degraderen, door de ondergrens zakken: het mag niet simpelweg gebeuren. Er moet nog iets achteraan. Een staking. Een vertraging. Een ontruiming. Een laatste beeld waarin niet de stand, maar de chaos centraal staat. Dat is geen emotie meer die overkookt. Dat is gedrag dat een patroon wordt.

En het gekke is: iedereen weet inmiddels hoe het eindigt. De wedstrijd wordt gestaakt. De KNVB maakt het restant af zonder publiek. De club zoekt naar camerabeelden. De boetes komen. De stadionverboden volgen. En toch gebeurt het weer. Omdat de directe impuls voor een kleine groep kennelijk zwaarder weegt dan wat het hun eigen club kost.

NAC laat opnieuw zien hoe klein een club wordt gemaakt door zijn slechtste verliezers

Voor NAC is het slot daardoor extra pijnlijk. De club degradeert en ziet vervolgens ook nog hoe de laatste thuisminuten worden afgepakt. Niet door Heerenveen, niet door de KNVB, maar in feite door een deel van de eigen aanhang. Dat is de vernedering van deze affaire. Niet alleen dat het fout gaat, maar ook dat de club zich nog één keer laat wegduwen uit zijn eigen stadion.

Daarmee wordt NAC - Heerenveen meer dan één gestaakte wedstrijd. Het is opnieuw een voorbeeld van een ontwikkeling die het Nederlandse voetbal steeds vaker gijzelt: de slechtste verliezers bepalen niet alleen de sfeer, maar steeds vaker ook de afloop. De sportieve nederlaag is kennelijk niet meer genoeg. Ook het decor moet kapot.