Wat Kroes achterlaat: een gezonder Ajax, met dezelfde sportieve pijn

Ajax kan Alex Kroes straks prima in één zin samenvatten: hij heeft de club financieel op dieet gezet, maar sportief bleef het vaak een work in progress. Dat is precies de spanning die al twee jaar rond Amsterdam hangt. Minder risico, meer controle. Maar tegelijk bleef PSV wél door bouwen, terwijl Ajax vooral probeerde te repareren.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Kroes stapte in een periode waarin Ajax zichzelf net had opgebrand aan een mislukte zomer, een ontspoord salarishuis en een selectie die teveel op toeval leunde. De opdracht was daarom simpel, maar niet makkelijk: saneren én presteren. Dat laatste werd in fases gehaald, het eerste werd structureel ingezet. En nu hij daadwerkelijk plaatsmaakt, is de vraag wat zwaarder weegt: de basis die hij legde, of het gat dat sportief niet werd gedicht.

Ajax na de Mislintat-zomer: saneren werd beleid, geen bijzin

De context is belangrijk. Ajax schakelde na die chaos naar een bescheidener model, waarin Champions League-inkomsten niet langer als vanzelfsprekend werden ingepland. Dat vertaalt zich altijd naar dezelfde plekken: salarissen omlaag, contracten slimmer, minder dure gokjes. Kroes werd daarin een soort bewaker van het nieuwe realisme.

Dat beleid had gevolgen die supporters niet altijd leuk vinden. Minder grote namen, meer “logische” aankopen. En ook: vaker nee verkopen, of wachten tot de prijs klopt. Het levert rust op in de boeken, maar op het veld loop je dan sneller tegen het volgende probleem aan: wie maakt nou echt het verschil als het schuurt?

Zomer 2024: kortetermijnwaarde als bewuste keuze bij Ajax 1

Kroes’ eerste window in Amsterdam voelde daarom als een window van noodverbanden met een idee erachter. Wout Weghorst als topsport-voorbeeld. Bertrand Traoré transfervrij als gok op fitheid en rendement. Davy Klaassen als leider die de club snapt. Daniel Rugani als huur voor specifieke situaties.

Het werkte ook… tot op zekere hoogte. Zulke spelers brengen meteen iets in training en kleedkamer, en vaak ook punten. Alleen bouw je er niet automatisch een elftal mee dat PSV structureel over een seizoen achter zich houdt. Je koopt tijd. En tijd is altijd duur bij De Godenzonen. Interessanter was de toekomstslag met Jorthy Mokio: dat was het type aankoop waarbij Ajax weer even Ajax mocht zijn. Jong, brutaal, verkoopbaar. Het soort speler dat je niet alleen haalt om zaterdag te overleven.

Winter 2025 en zomer 2025: één probleem bleef terugkomen

In de winter erna werd duidelijk welke plek Kroes bleef achtervolgen: de linksbuiten en, breder, het gebrek aan een vaste ruggengraat in bepaalde posities. Raúl Moro kwam later alsnog, maar werd een mismatch. Oliver Edvardsen was bruikbaar, maar geen speler die wedstrijden openbreekt alsof het niets is.

En dan zit je ineens weer in die Ajax-dynamiek: je haalt spelers die “kunnen helpen”, maar je merkt in topwedstrijden dat je net één versnelling mist. De club stond ook sportief onder druk: John Heitinga werd in november ontslagen na tegenvallende resultaten en Champions League-klappen, waarna Kroes aangaf bereid te zijn plaats te maken als er een opvolger klaarstond. Hier zit één van de kernpunten van zijn periode: de club werd bestuurlijk en financieel beter georganiseerd, maar bleef sportief te vaak afhankelijk van momenten, vorm en lapwerk.

Januari 2026: korte contracten, directe kwaliteit, maar ook vragen

De window van januari 2026 past bij het eindbeeld. Ajax haalde ervaring voor de backs met Tomiyasu en Zinchenko, beide tot het einde van het seizoen. Paes kwam erbij als reservedoelman. Dat zijn heldere keuzes: nu stabiliteit, nu betrouwbaarheid, nu geen experimenten.

Alleen zet het ook meteen de volgende vraag open: hoe ziet de zomer eruit als zulke deals aflopen? Zeker in een club die het salarishuis juist wil bewaken. Dat is geen kritiek op het beleid, het is het gevolg ervan. Daar komt Jordi Cruijff in beeld. Ajax benoemde hem als technisch directeur tot medio 2028. In de praktijk betekent dat: de volgende stap is niet meer alleen saneren. Er moet weer een selectie komen die PSV echt pijn doet.

De sportieve pijn: PSV weg, Ajax nog zoekend naar ‘échte’ aankopen

Het eerlijke oordeel over Kroes is dubbel. Hij heeft Ajax beter achtergelaten dan hij het aantrof, in elk geval qua structuur en financiële discipline. Dat is niet sexy, maar wel noodzakelijk als je niet opnieuw een zomer wilt waarin je jezelf vastzet.

Sportief bleef Ajax desondanks te vaak hangen in “van toegevoegde waarde” in plaats van “bepalend”. Dat is de pijn die blijft hangen. Niet omdat Kroes geen spelers haalde, maar omdat de echte verschilmaker — de aankoop waar je jaren later nog over praat — te weinig langskwam.

Wat nu bij Ajax: Cruijff erft rust, maar ook een opdracht

Cruijff erft een selectie waarin contracten beter zijn afgedekt en waar de financiële paniek eruit is. Dat is winst. Tegelijk erft hij ook de lastige vragen: wie wordt de nummer 6 waar Ajax al windows naar zoekt? Hoe maak je van “bruikbaar” weer “dominant”? En hoe zorg je dat Jong Ajax en Ajax 1 weer dezelfde taal spreken, zonder dat het alleen een slogan is?

Kroes heeft de club een gezonder lichaam gegeven. De sportieve spierkracht moet nu terugkomen bij Ajax.