Waar eindigt supporterscultuur en begint strafbaarheid?

Wie regelmatig in het stadion zit bij Ajax, PSV of een andere Eredivisieclub, weet hoe het werkt. Zingen hoort erbij. Spotten ook. Soms hard, soms op het randje. De tribune is de plek waar emotie eruit mag. Maar precies die vanzelfsprekendheid komt onder druk te staan door nieuwe plannen vanuit Den Haag.

De overheid wil harder optreden tegen discriminerende spreekkoren en ander gedrag in stadions. Dat klinkt logisch, maar roept bij veel voetbalfans dezelfde vraag op: wat mag straks nog wél, en wat niet meer?

(Tekst gaat verder onder tekst)

Wat verandert er concreet voor supporters?

Het kabinet wil dat discriminerende uitingen sneller en strenger worden aangepakt. Niet alleen als ze duidelijk racistisch zijn, maar ook wanneer hele vakken meezingen of wanneer teksten via geluidsinstallaties worden afgespeeld. Daarmee verschuift de grens van incident naar collectief gedrag.

Voor de gemiddelde supporter betekent dat vooral meer toezicht. Meer camera’s, meer verantwoordelijkheid bij clubs en minder ruimte voor twijfelgevallen. Wat jarenlang werd gezien als ‘typisch voetbal’, kan ineens gevolgen hebben.

Het stadion is geen vrijplaats meer

Veel fans ervaren het stadion nog steeds als een plek waar andere regels gelden dan op straat. Wat je daar roept, blijft binnen de hekken. In de praktijk is die scheiding al langer aan het vervagen. De nieuwe plannen maken duidelijk dat het stadion juridisch steeds minder een aparte wereld is.

Dat geldt voor grote clubs als Ajax en PSV, maar net zo goed voor kleinere Eredivisieclubs. De regels zijn overal hetzelfde, ongeacht clubcultuur of traditie.

Wanneer wordt zingen een probleem?

Het lastige zit in de uitleg. Wanneer is iets provocatie, wanneer discriminatie? Wanneer hoort een lied bij de rivaliteit, en wanneer gaat het te ver? Die afweging wordt straks minder op de tribune gemaakt en vaker daarbuiten.

Voor supporters voelt dat soms willekeurig. Het ene lied verdwijnt geruisloos, het andere levert ineens sancties op. Dat zorgt voor onzekerheid: wat wordt volgend seizoen anders beoordeeld dan dit jaar?

Clubs tussen beleid en achterban

Clubs krijgen een grotere verantwoordelijkheid voor wat hun supporters doen. Dat betekent dat ze strenger moeten optreden, ook richting eigen fans. Voor veel clubs is dat een lastige positie. Ze willen sfeer, volle tribunes en betrokken supporters, maar riskeren boetes of andere maatregelen als het misgaat.

In de Eredivisie zie je nu al dat clubs proberen te sturen: aangepaste liederen, duidelijke instructies aan supportersgroepen, sneller ingrijpen bij spreekkoren. Niet uit ideologie, maar omdat de ruimte kleiner wordt.

Verandert de sfeer in het stadion?

Voorstanders zeggen dat de tribune inclusiever en veiliger wordt. Tegenstanders vrezen dat het stadion zijn scherpte verliest. Hoe dit uitpakt op lange termijn, zal pas echt zichtbaar worden als de regels consequent worden toegepast.