De prijs van Kees Smit: waarom transferbedragen zo uiteen kunnen lopen

In het verhaal rond Kees Smit gaat het al lang niet meer alleen over voetbal. De middenvelder lijkt wel een product. De eerste keer dat bedragen als 19,5 miljoen, 30 tot 35 miljoen en zelfs 60 miljoen rondzingen, lijkt het alsof iedereen in dezelfde markt praat. In werkelijkheid praat iedereen door elkaar heen: een schatting, een wens, een onderhandelingsframe. Het maakt het overzichtelijker als je één stap terugzet en kijkt: wie noemt welk bedrag, en waarom juist nú?

(Tekst gaat verder na de afbeelding)

AZ en het rekensommetje achter “we zitten hoog in de boom”

AZ heeft er een handje van om talenten niet te vroeg weg te geven. Dat is geen geheim en ook geen sentiment; het is hoe de club zijn positie onderhoudt en zijn beleid uitvoert. Bij een speler die nog tot 2028 onder contract staat, zoals bij Smit het geval is, kun je als verkopende club rustig beginnen met een vraagprijs die vooral één doel heeft: tijd winnen en ruimte creëren.

Want een hoge vraagprijs is niet alleen bedoeld om een koper te laten betalen. Het is ook een signaal naar de markt: als je wil meedoen, kom dan serieus. En als er al meerdere clubs meekijken, helpt het om de eerste gesprekken meteen te zetten op een niveau waar je zelf comfortabel bent. De Alkmaarse club wil dus eigenlijk serieus genomen worden op het hoogste niveau.

ETV van FootballTransfers: handig, maar geen rekening

Kees Smit zou een Estimated Transfer Value (ETV) van 19,5 miljoen euro hebben. Zulke waarden hebben nut: ze geven een indicatie van marktwaarde op basis van data (leeftijd, contract, prestaties, positie, competitie, vergelijkbare transfers). Daarbij moet onthouden worden dat het slechts een rekenmodel is. Het is geen bedrag dat op tafel ligt, en het is ook niet het bedrag dat een club móét accepteren.

Het verschil zit in één simpel punt: modellen schatten wat 'logisch' is op basis van patronen. Clubs onderhandelen op basis van schaarste. En bij een twintig-jarige middenvelder die zich snel ontwikkelt, voelt die schaarste voor een club vaak groter dan wat een model kan vangen. 

Dus ja: ETV kan helpen om te duiden waarom een bedrag 'hoog' of 'laag' klinkt. Maar uiteindelijk zegt het weinig over het eindbedrag zodra er een topclub instapt.

Zo gaat de transferwaarde-ontwikkeling van Kees Smit.

Sky Sport en de bandbreedte van 30–35 miljoen: een ander soort boodschap

Het Britse Sky Sport roept bedragen tussen de 30 en 35 miljoen euro. Dat is al meteen een andere categorie dan 19,5 miljoen ETV, maar ook nog geen extreem bedrag van 60 miljoen euro. Zo’n bandbreedte klinkt vaak als: dit is een bedrag waarover je kunt praten zonder dat iemand gezichtsverlies lijdt.

Het kan twee dingen betekenen, en allebei kunnen tegelijk waar zijn:

• Het is een eerste 'realistische' raming die past bij hoe onderhandelingen meestal starten.

• Het is een bedrag dat vooral bedoeld is om het gesprek richting één spoor te duwen: dit is ongeveer de zone waar het kan landen.

En er zit nog iets achter. Een bedrag als 30–35 miljoen is groot genoeg om in Nederland “megatransfer” te heten, maar klein genoeg om voor een Europese topclub niet direct als overbetaling te voelen. Dat is precies waarom zulke ranges vaak blijven hangen in de berichtgeving. Het lijkt dus een tactisch uitgekozen bedrag van Sky Sport, waarmee ze veilig berichtgeven.

Real Madrid koopt geen speler, maar timing

Real Madrid staat op dit moment op pole position voor Kees Smit. Als een grote club als Real serieus meekijkt, verandert de prijsdynamiek. Niet omdat ze automatisch het hoogste bod doen, maar omdat hun aanwezigheid de klok verzet. Andere clubs weten: als Madrid echt wil, moeten we óf vroeg handelen, óf wachten tot Madrid afhaakt.

Dat heeft een vreemd effect. Het kan de prijs opdrijven zonder dat Madrid al een bod doet. AZ kan ondertussen rustig leunen op interesse, en het kamp van de speler kan denken: dit is het moment om strategisch te spelen. Dit voorbeeld laat zien hoe Real Madrid één van de machtigste clubs van de wereld is.

Het bedrag dat uiteindelijk in de pers belandt is vaak minder interessant dan het proces eromheen. Welke club durft het te openen? Welke club wil wachten? Wie wil dat dit snel rond is?

Contract tot 2028, slechts paar goals en assists: waarom prestaties niet één-op-één 'geld' zijn

De statistieken van Kees Smit zijn netjes, maar ze verklaren op zichzelf geen 35 of 60 miljoen. Zeker niet bij een middenvelder. Het gaat eerder om het totaalplaatje dat clubs denken te zien: rol, fysieke belastbaarheid, ontwikkelcurve, en de vraag hoe snel iemand kan landen op hoger niveau.

Hier komt de Eredivisie-factor om de hoek kijken. Kopers weten dat spelers uit Nederland vaak een stap kunnen maken, maar ze weten óók dat er risico zit in de vertaalslag. Daarom zie je vaak dat de verkopende club de 'potentie' prijst, terwijl de kopende club de 'onzekerheid' in mindering wil brengen. Dat verschil is precies waar die getallen uit elkaar lopen. 

Dat Smit een groot talent is met veel potentie valt niet te ontkennen. Maar dat die potentie ook daadwerkelijk uitkomt is nooit zeker. Een goede vergelijking is de transfer van Frenkie de Jong naar FC Barcelona in 2019. De middenvelder die voor Ajax uitkwam ging voor ongeveer 80 miljoen euro naar de Catalanen. Hij maakte zijn potentie wel waar en is nu aanvoerder. Dit is uiteraard niet altijd het geval.

Jorge Mendes en de kritiek op 'handelswaar': waarom het debat meteen meekomt

AZ heeft zaakwaarnemer Jorge Mendes ingeschakeld. Hij is onder meer de zaakwaarnemer van Lamine Yamal. Vanuit de spelersvakbond kwam er veel kritiek op het proces. Zij stellen dat Smit te veel als handelswaar wordt gezien. Mendes staat symbool voor een harde, internationale transferwereld waar belangen strak worden gestuurd. Tegelijkertijd gaat het om een jongen van twintig jaar oud.

Voor AZ kan dat twee kanten op. Het kan deuren openen bij topclubs, omdat zijn netwerk groot is. Tegelijk kan het het verhaal kantelen: in plaats van 'talent maakt droomstap' wordt het 'talent wordt gemanaged richting opbrengst'. Dat maakt de publieke discussie scherper, ook als de betrokkenen intern vooral denken: we regelen gewoon de beste stap.

Wat is dan de echte prijs?

Misschien is dat het eerlijke antwoord: die bestaat pas op het moment dat iemand tekent. Tot die tijd zijn bedragen vooral gereedschap. Sommige zijn bedoeld om te sturen, andere om te testen, weer andere om de achterban rustig te houden.

Als de interesse van topclubs aanhoudt, kan 30–35 miljoen ineens een koopje lijken. Als het stil wordt, klinkt 19,5 miljoen ineens redelijk. Zo snel kan het gaan. En ergens daartussenin zit de deal die uiteindelijk 'logisch wordt genoemd, maar dat is meestal pas achteraf.

Kees Smit staat in een bijzonder rijtje spelers.