Waarom Perisic blootlegt wat Godts en Hadj Moussa nog missen

Ivan Perisic kreeg na PSV - AZ lof voor een sliding in zijn eigen zestien en voor de daaropvolgende assist op Ricardo Pepi. Dat waren de beelden die bleven hangen. In Studio Voetbal kwam daarna een vergelijking voorbij met Mika Godts en Anis Hadj Moussa, en daar zat de interessantere laag. 

Niet omdat die twee ineens minder goede aanvallers zouden zijn. Wel omdat zichtbaar werd wat een buitenspeler op topniveau tegenwoordig nog meer moet brengen dan acties aan de bal. Over druk zetten, teruglopen, het herkennen van gevaar en het helpen kantelen van een wedstrijd zonder dat daar meteen een highlight van wordt gemaakt. Precies daar legt Perisic een andere standaard neer.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Een duel tussen Anis Hadj-Moussa en Ivan Perisic
Een duel tussen Anis Hadj-Moussa en Ivan Perisic

De cijfers van Ajax, Feyenoord en PSV vragen om context

Wie alleen naar de productie per 90 minuten kijkt, ziet niet direct een probleem bij Godts of Hadj Moussa. Integendeel. Godts staat dit Eredivisie-seizoen op 0,78 goals plus assists per 90 minuten, Perisic op 0,60 en Hadj Moussa op 0,57. Ook in doelpunten per 90 ligt Godts met 0,46 ruim boven Perisic, die op 0,24 uitkomt. Dat zijn serieuze cijfers.

Daarom moet je voorzichtig zijn met snelle conclusies. Aan de bal leveren Godts en Hadj Moussa genoeg, en bij Godts zelfs opvallend veel. Dat maakt de vergelijking met Perisic juist interessant. Het gat zit niet per se in de eindproductie, maar lijkt veel meer te zitten in de invloed op de hele wedstrijd. Daar kom je met kale goals en assists niet meer uit.

Een tweede basispunt: de speeltijd is vergelijkbaar. Perisic staat op 2.260 minuten, Godts op 2.554 en Hadj Moussa op 2.536. Het gaat dus niet om een scheve vergelijking tussen een vaste basisspeler en iemand die alleen af en toe invalt. Alle drie draaien mee over een groot deel van het seizoen. Dat maakt de andere verschillen relevanter.

PSV - AZ liet zien hoe Perisic een wedstrijd op meerdere plekken raakt

De waarde van Perisic tegen AZ zat in twee momenten die ver uit elkaar lagen op het veld. Eerst die sliding voor een kans van Troy Parrott. Later die lange rush en assist op Pepi. Het zijn precies dat soort acties die trainers onthouden, omdat ze iets vertellen over hoe een speler een wedstrijd leest.

Perisic dook niet alleen op aan de bal, waar een aanvaller vanzelf wordt beoordeeld. Hij zat ook in fases waarin een ploeg een gat moet dichten of een aanval van de tegenstander moet breken. Dat beeld sluit aan bij de cijfers die in Studio Voetbal werden besproken over high intensity runs en sprints. Die werden in de uitzending niet volledig uitgesplitst in een bredere seizoenscontext, dus daar moet je niet meer van maken dan erin zit. Maar ze passen wel bij wat in die wedstrijd zichtbaar was.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

Dat is ook waarom Perisic meer gewicht krijgt dan alleen een speler met rendement. Hij lijkt een type te zijn dat een topwedstrijd op meerdere manieren beïnvloedt. Dat klinkt groot, maar bij PSV zie je het terug in de uitkomsten.

Het verschil zit ook in wat er met de ploeg gebeurt als zij spelen

De teamcijfers zijn vooral handig om te zien wat er gebeurt als een speler daadwerkelijk op het veld staat. Het gaat dan niet alleen om zijn eigen goals of assists, maar om de simpele vraag: valt een wedstrijd vaker de goede kant op met hem erbij? Bij Perisic is dat verschil behoorlijk groot. Met hem op het veld heeft PSV dit seizoen 38 goals meer gemaakt dan gekregen. Omgerekend is dat ruim anderhalve goal verschil per volledige wedstrijd. Ook een tweede maatstaf, waarbij wordt gekeken hoe een ploeg presteert mét en zónder een speler, valt positief uit voor Perisic. Dat bewijst niet dat hij in zijn eentje het verschil maakt, want ook ploeggenoten, spelopvatting en wedstrijdverloop tellen mee. Het wijst wel in de richting dat PSV met hem op het veld vaker grip, overwicht en resultaat heeft.

Bij Godts ziet dat plaatje er heel anders uit. Ajax komt met hem op het veld dit seizoen uit op een neutraal doelsaldo: evenveel goals voor als tegen. Bij Hadj Moussa zijn de cijfers gunstiger, want Feyenoord staat met hem erbij op plus veertien, maar ook dat blijft duidelijk achter bij Perisic. Zulke cijfers moet je niet lezen als een rapportcijfer voor één speler. Daar is voetbal te ingewikkeld voor. Ze helpen wel om iets zichtbaar te maken wat trainers vaak belangrijk vinden: de ene buitenspeler heeft vooral invloed zodra hij aan de bal komt, de andere tilt ook het spel zonder bal mee omhoog. Perisic lijkt veel sterker in die tweede categorie te vallen.

Bij Ajax en Feyenoord wringt daar precies de vergelijking

Voor Godts en Hadj Moussa is dat geen rampzalige conclusie, maar wel een duidelijke. Allebei hebben ze kwaliteiten waar een topclub iets aan heeft. Godts is direct, zoekt zijn schot en heeft cijfers die serieus zijn voor een buitenspeler. Hadj Moussa heeft in kleinere ruimtes iets onvoorspelbaars en kan een duel openbreken. Alleen, als de discussie verschuift naar complete invloed op topwedstrijden, komen andere vragen naar boven.

Bij Ajax speelt dat extra, omdat de ploeg al langer zoekt naar controle en herkenbaarheid in grote wedstrijden. Dan kijk je automatisch scherper naar spelers die veel vrijheid krijgen aan de voorkant. Wat leveren ze in balbezit, maar ook: wat vragen ze van de rest van het elftal als de bal weg is? Bij Feyenoord ligt dat net anders, al is de vraag in de kern hetzelfde. Hoeveel kan een aanvaller aan de bal compenseren als de intensiteit zonder bal achterblijft?

Daar zit ook ruimte voor nuance, want dit punt hangt altijd samen met opdrachten van trainers. Niet elke buitenspeler krijgt exact dezelfde rol. De speelstijl van Ajax, Feyenoord en PSV verschilt ook. Toch is het lastig om die hele context als verklaring te gebruiken wanneer een speler als Perisic in één wedstrijd zo nadrukkelijk laat zien wat er allemaal nog meer kan.

Perisic is niet de betere versie van Godts of Hadj Moussa

Zo moet je deze vergelijking ook niet lezen. Perisic is 37, heeft een enorme carrière achter zich en weet precies waar de pijn van een wedstrijd zit. Godts en Hadj Moussa zitten in een andere fase. Hun ontwikkeling is minder af, grilliger ook. Soms springt dat er meteen uit, soms niet, maar juist daarom is Perisic een interessante meetlat. Hij laat zien dat een buitenspeler pas echt veel waarde krijgt voor een topclub als hij meer meeneemt dan creativiteit en eindproductie. De beste momenten van zulke spelers ontstaan vaak niet alleen uit talent, maar uit timing, herhaling en arbeid die supporters niet altijd als eerste zien.

Daarmee blijft er ook iets open aan dit verhaal. Godts en Hadj Moussa hoeven geen kopie van Perisic te worden. Dat zou onzin zijn. Alleen, de vergelijking laat wel zien waar de volgende stap ligt als zij structureel doorslaggevend willen worden in topwedstrijden.

Van Götze tot Sterling: statementtransfers in Nederland
Hoe Ajax via Rayane Bounida toch waarde creëert
Grootste cultheleden in de geschiedenis van Feyenoord
Huiberts’ erfenis in cijfers bij AZ: 18 toptransfers