Ajax dreigt door ArenA-planning juist thuisvoordeel te verliezen

Voor Ajax is het vooruitzicht op de play-offs voor Europees voetbal op zichzelf al ongemakkelijk genoeg. De club hoort daar normaal gesproken ver vandaan te blijven. Dit seizoen lijkt dat scenario echter steeds realistischer te worden, en daar komt nu een extra complicatie bij.

De Johan Cruijff ArenA is in die periode gereserveerd voor een reeks concerten van Harry Styles. Daardoor is het nog maar de vraag of Ajax zo’n beslissende thuiswedstrijd wel in het eigen stadion kan spelen.

(Tekst gaat verder onder afbeelding)

De Johan Cruijff ArenA en de play-offs vallen in een lastige periode samen

De concertreeks van Harry Styles loopt tussen 16 mei en 5 juni. De halve finales van de play-offs staan gepland op 21 mei, de finale op 24 mei. Die data vallen niet precies samen met een concertavond, maar dat zegt niet alles. Rond grote shows draait het niet alleen om de avond zelf. Opbouw, afbouw, veiligheid, bereikbaarheid en het vrijhouden van delen van het stadion spelen net zo goed mee.

Daarom is het logisch dat deze planning direct vragen oproept. Ajax weet nog niet eens zeker of het die play-offs daadwerkelijk moet spelen, laat staan waar. Toch laat dit scenario zien hoe klein de marge is geworden. Een club die normaal gesproken in maart en april naar boven kijkt, moet nu al rekening houden met de mogelijkheid dat zelfs het stadion in mei geen vanzelfsprekendheid meer is.

Ajax is in de Eredivisie dit seizoen in Amsterdam duidelijk sterker

Juist daarom is het relevant om naar de cijfers te kijken. Ajax pakt dit seizoen gemiddeld 2,08 punt per thuiswedstrijd. Buitenshuis ligt dat op 1,31. Dat verschil is groot. Het geregistreerde thuisvoordeel komt uit op +18 procent. Alleen al die twee gemiddelden maken duidelijk dat spelen in Amsterdam voor Ajax dit seizoen meer is dan een vertrouwd decor.

Ook in de details zie je het verschil terug. Ajax hield thuis in 38 procent van de wedstrijden de nul, uit slechts in 8 procent. Buitenshuis eindigt 92 procent van de duels met tegengoals over en weer. Thuis ligt dat percentage een stuk lager, op 54 procent. Dat wijst in de richting van een ploeg die in de eigen omgeving meer controle heeft en minder snel in open, rommelige wedstrijden terechtkomt.

Het verschil met vorig seizoen maakt de huidige situatie nog opvallender

Vorig seizoen was het beeld een stuk stabieler. Ajax haalde toen 2,47 punt per thuiswedstrijd en 2,12 per uitduel. Ook toen was er natuurlijk sprake van thuisvoordeel, maar het verschil was kleiner. De ploeg kon ook buiten Amsterdam nog vrij betrouwbaar presteren. Dat lijkt nu anders te liggen.

Dit seizoen is Ajax thuis duidelijk comfortabeler dan uit. Dat hoeft niet te betekenen dat een uitwijkwedstrijd automatisch verkeerd afloopt. Zo simpel is het niet. Het maakt wel aannemelijk dat de Johan Cruijff ArenA in deze fase meer waarde heeft dan alleen sfeer of symboliek. Het stadion lijkt voor Ajax een plek waar de kans op een goed resultaat groter is.

Volgens betrokkenen wordt zoiets binnen clubs vaak niet eens groots benoemd, juist omdat spelers en staf het liever praktisch houden. Toch weten trainers heus wel waar hun ploeg beter functioneert. Bij Ajax wijzen de cijfers vrij duidelijk dezelfde kant op.

De strijd met FC Twente, NEC en AZ maakt het scenario extra gevoelig

Dat deze stadionkwestie nu opduikt, komt ook door de sportieve stand van zaken. Ajax won slechts één van de laatste zeven wedstrijden en staat vijfde, met FC Twente op gelijke hoogte. Daardoor hangt er veel af van de komende weken. De wedstrijd tegen FC Twente op 4 april krijgt in dat licht extra gewicht. Een duel als dat gaat niet alleen over een ranglijstpositie, maar ook over het ontlopen van een route die steeds onaangenamer begint te ogen. Want zodra Ajax in die play-offs belandt, gaat het niet meer alleen over vorm of druk, maar ook om randzaken.

Een ander stadion is meer dan een logistiek probleem voor Ajax

Er zit nog een tweede laag onder dit verhaal. Stel dat Ajax inderdaad moet uitwijken. Dan is de vraag niet alleen waarheen, maar ook wat dat praktisch betekent. Hoeveel supporters kunnen mee. Hoe voelt zo’n avond. Hoeveel routine blijft overeind. In eigen stadion zitten vaste patronen in alles: aankomst, kleedkamer, veld, warming-up, zichtlijnen, geluid, timing. Dat klinkt klein, maar in topvoetbal zijn dit juist de dingen waar spelers zich aan vasthouden.

Daarom voelt een mogelijk uitwijkscenario voor Ajax sportief zwaarder dan het op papier misschien lijkt. Zeker in een wedstrijdtype waarin de spanning hoog ligt en de foutmarge klein is. Het is ook niet gezegd dat Ajax daadwerkelijk moet verhuizen. Misschien valt de planning alsnog te combineren. Misschien haalt de club de play-offs helemaal niet. Misschien komt er een praktische oplossing waar nu nog niet over wordt gesproken.

Maar het feit dat deze vragen er überhaupt zijn, zegt genoeg. Ajax is in een fase terechtgekomen waarin zelfs het spelen van een belangrijke thuiswedstrijd in de ArenA geen gegeven meer is.

Juist nu zou Ajax elke vorm van vertrouwdheid goed kunnen gebruiken

In een seizoen waarin Ajax al zoekt naar ritme, richting en vastigheid, dreigt juist een van de meest tastbare zekerheden weg te vallen. Niet definitief, nog niet. Wel als serieus scenario. En als je de thuis- en uitcijfers van dit seizoen erbij pakt, is dat meer dan een aardige bijzaak.

Ajax vervangt Fred Grim, maar trainersvraag blijft boven de markt hangen